1 usd = 64.40 inr 1 gbp = 90.38 inr 1 eur = 80.00 inr 1 aed = 17.54 inr 1 sar = 17.18 inr 1 kwd = 215.38 inr

Feb / 2018
19
Monday

പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ശല്യം ഉണ്ടാവാനിടയുള്ളതിനാൽ 'വയ്യാവേലി' തലയിൽ ചുമക്കാൻ തിയ്യേറ്ററുകൾക്ക് പേടി; ചെങ്കൊടിയുമേന്തിയുള്ള നായകന്റെ പോസ്റ്റർ വിനയാകുമോ എന്ന് നിർമ്മാതാവിനും പേടി; ഓണത്തിനിറങ്ങിയങ്കിൽ ലാൽ-മമ്മൂട്ടി ചിത്രങ്ങളെ കടത്തി വെട്ടുമായിരുന്നുവെന്ന് ഫാൻസുകാർ; അടുത്ത മാസം റിലീസിന് മുളകുപാടവും: ദിലീപിന്റെ 'രാമലീല' വീണ്ടും ചർച്ചകളിൽ

September 02, 2017 | 12:02 PM | Permalink



പ്രകാശ് ചന്ദ്രശേഖർ

കൊച്ചി:ഓണക്കാലം ലക്ഷ്യമിട്ടിറങ്ങിയ സൂപ്പൂർ താരചിത്രങ്ങൾക്കുപോലും തീറ്ററുകളിൽ ആളെ എത്തിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥ സംജാതമായതോടെ ദിലീപിന്റെ രാമലീല ഒരിക്കൽ കൂടി സിനമപ്രേമികൾക്കിടയിൽ സജീവ ചർച്ചയായി.

വർഷങ്ങളായി ഉത്സവക്കാലത്ത് ഇറങ്ങിയരുന്ന ദിലീപ് ചിത്രങ്ങൾക്ക് കാണികളെ ലഭിച്ചിരുന്നെന്നും രാമലീല മികച്ച ചിത്രമായിരുന്നെങ്കിൽ പതിവ് ആവർത്തിക്കുമായിരുന്നെന്നുമാണ് ഭൂരിഭാഗം സിനിമപ്രേമികളുടെയും ഉറച്ച വിശ്വാസം. കേസും കൂട്ടവുമൊക്കെ കണക്കിലെടുത്ത് വികാരപരമായി സിനിമക്കെതിരെ നിലപാടെടുക്കുന്നവർ നാമമത്രമായിരിക്കുമെന്നും ഇവർ തീയറ്ററിൽ എത്തിയില്ലങ്കിലും നല്ല സിനിമകൾ ഓടുമെന്നുമാണ് സിനിമ പ്രവർത്തകരുടെയും വിലയിരുത്തൽ.സിനിമ ആസ്വാദ്യമാണെങ്കിൽ പ്രേക്ഷകർ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് മുതിർന്ന സിനമ പ്രവർത്തകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.താരമൂല്യം കൊണ്ടുമാത്രം മലയാളത്തിൽ സിനിമകൾ രക്ഷപെട്ട ചരിത്രമില്ലന്നും ഇക്കൂട്ടർ വ്യക്തമാക്കി.

ഓണക്കാലത്ത് രാമലീല പുറത്തിറക്കാൻ നിർമ്മാതാവ് ടോമിച്ചൻ മുളകുപാടവുമായി അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന സിനമ പ്രവർത്തകർ ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും എല്ലാവരുമായി ആലോചിച്ച് തീരുമാനിക്കാമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്.ചിത്രം തീയറ്ററിൽ പരാജയപ്പെടുമോ എന്ന ആശങ്കയും ദിലീപിന്റെ എതിർപ്പുമായിക്കാം അദ്ദേഹം ഈ നിലപാട് സ്വീകരിക്കാൻ കാരണമെന്നാണ് സിനിമ പ്രവർത്തകർക്കരുടെ നിഗമനം. മൂന്നാം വട്ടവും ദിലീപിന് ജാമ്യം നിഷേധിച്ചതോടെ രാമലീല ഉടൻ പുറത്തിറക്കാമെന്ന നിലപാടിലേക്ക് നിർമ്മാതാവ് എത്തിച്ചേർന്നിട്ടുണ്ടെന്നും ചിത്രം ഉടൻ പുറത്തിറങ്ങും എന്നും മറ്റും വ്യാപകമായ പ്രചാരണവും രൂപപ്പെട്ടിരുന്നു.ഇതോടെ ഓണത്തിന് ചിത്രം തീറ്ററിൽ എത്തുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ഓണത്തിന് ചിത്രത്തിന്റെ റിലീസ് ഉണ്ടാവില്ലന്ന് ഏതാണ്ട് ഉറപ്പായിക്കഴിഞ്ഞു. പ്രമുഖ തീറ്റുകളിലെല്ലാം റിലീസ് ചിത്രങ്ങൾ ഓടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇനി രാമലീലക്കിടമില്ലന്നാണ് പ്രമുഖ തീയറ്റർ ഉടമകളുടെ വെളിപ്പെടുത്തൽ. പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ശല്യം ഉണ്ടാവാനിടയുള്ളതിനാൽ 'വയ്യാവേലി' തലയിൽ ചുമക്കാനും ഇക്കൂട്ടർ തയ്യാറല്ല. ഇതിനിടയിൽ രാമലീലയിലെ ദിലീപിന്റെ കഥാപാത്രം രാഷ്ട്രീയമായി തങ്ങൾക്കനുകൂലമോ പ്രതികൂലമോ എന്ന ആശങ്കയും ഇടതുപക്ഷ അനുകൂലികളായ സിനിമ പ്രവർത്തകർക്കിടയിൽ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ദിലീപ് ജയിലിലായതോടെ പുറത്തിറക്കിയ രാമലീലുടെ പോസ്റ്ററിൽ ചെങ്കൊടിയുമേന്തി ദിലീപ് നിൽക്കുന്ന ചിത്രവും ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരുന്നു. ഈ പോസ്റ്റർ പുറത്തുവന്നതോടെയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം സിനമ ആസ്വാദകക്കിടയിൽ സജീവചർച്ചയായത്. സാധാരണയിൽ നിന്നും വിഭിന്നമായി ഓണക്കാലത്ത് രാഷ്ട്രീയ ചിത്രത്തിൽ തലവച്ചുകൊടുത്ത ദിലീപിന്റെ നിലപാട് ആത്മഹത്യപരമെന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നവരും നിരവധിയാണ്. ഇത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരല്ലാത്തവരെ തിയേറ്ററിൽ നിന്ന് അകറ്റുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അതിനാൽ ഭാവിയിൽ ഇത്തരം പോസ്റ്റർ കൂടതൽ പ്രചരിപ്പിക്കില്ല.

ഒക്ടോബറിൽ രാമലീല തിയേറ്ററിലെത്തുമെന്നാണ് സൂചന. 21 കോടി മുതൽ മുടക്കിയാണ് ചിത്രം ടോമിച്ചൻ മുളകുപാട് നിർമ്മിച്ചത്. ദിലീപ് ജയിലിലായതോടെ കമ്മാരസംഭവം ചിത്രത്തിന്റെ ജോലികൾ നിലച്ചു. രാമലീല വിജയിച്ചാൽ ജയിലിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം ദിലീപ് നായകനാകുന്ന ഈ ചിത്രവും മുന്നോട്ട് പോകും. രാമലീല മികച്ച സിനിമയായിട്ടും പ്രേക്ഷക പ്രതികരണം മോശമായാൽ കമ്മാരസംഭവവും പ്രതിസന്ധിയിലാകും. ഗോകുലം ഗോപാലനാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവ്.

Readers Comments

മലയാളത്തിൽ ടൈപ്പ്‌ ചെയ്യാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക്‍ ചെയ്യുക
കമന്റ് ബോക്‌സില്‍ വരുന്ന അഭിപ്രായങ്ങള്‍ മറുനാടന്‍ മലയാളിയുടേത് അല്ല. മാന്യമായ ഭാഷയില്‍ വിയോജിക്കാനും തെറ്റുകള്‍ ചൂണ്ടി കാട്ടാനും അനുവദിക്കുമ്പോഴും മറുനാടനെ മനഃപൂര്‍വ്വം അധിക്ഷേപിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവരെയും അശ്ലീലം ഉപയോഗിക്കുന്നവരെയും മറ്റു മലയാളം ഓണ്‍ലൈന്‍ ലിങ്കുകള്‍ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നവരെയും മതവൈരം തീര്‍ക്കുന്നവരെയും മുന്നറിയിപ്പ് ഇല്ലാതെ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നതാണ് - എഡിറ്റര്‍

More News in this category

MNM Recommends

TODAYLAST WEEKLAST MONTH
സ്വർണ്ണാഭരണം മോഷണം പോയെന്നത് കള്ളക്കഥ; ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടത് ഉഭയസമ്മത പ്രകാരവും; പരാതിക്കിടയാക്കിയ അഭിപ്രായ ഭിന്നതിയിൽ വികാരിക്കും ബംഗ്ലാദേശിനിക്കും മിണ്ടാട്ടമില്ല; സിംബാബ് വേക്കാരേയും ചോദ്യം ചെയ്‌തേക്കും; പരാതിക്കാരി ഉറച്ചു നിന്നാൽ അച്ചൻ കുടുങ്ങും; പള്ളി മേടിയിലെ പീഡനത്തിൽ നിറയുന്നത് ഹണിട്രാപ്പ് തന്നെ; ഫാ തോമസ് താന്നിനിൽക്കും തടത്തിൽ ഊരാക്കുടുക്കിൽ
കൂത്തുപറമ്പ് രക്തസാക്ഷി മണ്ഡപത്തിന് മുന്നിൽ നിന്ന് സെൽഫിയെടുത്തതിന് ശകാരിച്ച് പി ജയരാജൻ; ടിപി വധക്കേസ് പ്രതി ഷാഫിയുടെ വിവാഹ ക്ഷണക്കത്ത് ഫേസ്‌ബുക്കിൽ ഇട്ടത് വിവാദമായതോടെ വീണ്ടും ശാസിച്ചു; കണ്ണൂരിലെ പാർട്ടിയുടെ സൈബർ പ്രചാരകനായി ഉപയോഗിച്ച ആകാശ് തില്ലങ്കേരിയെ പുറത്താക്കാതെ പാർട്ടി കാത്തുസൂക്ഷിച്ചത് ഷുഹൈബിനെ തീർക്കാനോ? ആർഎസ്എസ്സുകാരനെ കൊന്ന കേസിലെ പ്രതി കോൺഗ്രസ്സുകാരനെ വെട്ടിനുറുക്കിയ കേസിലും പ്രതിയാകുമ്പോൾ
കൊട്ടാരക്കരയിലെ ഡോക്ടറെ പറ്റിച്ച് ഒന്നരക്കോടിയുമായി കടന്നു; മകളെ ഓട്ടോ ഡ്രൈവറുമായി ലിവിങ് ടുഗദറിനയച്ച് സ്വത്തുക്കൾ തട്ടിയെടുത്ത് മുങ്ങി; പറഞ്ഞു പറ്റിച്ചു കെട്ടിയ ജെറി ഡേവിഡിന്റെ വീടും സ്വത്തം തട്ടിയെടുക്കാൻ ക്വട്ടേഷൻ സംഘവുമായെത്തി അക്രമവും; വിവാഹത്തട്ടിപ്പുകാരി ആലിസ് ജോർജ്‌ വീണ്ടും പിടിയിൽ
ഗുണ്ടകളെ പുറത്തു കണ്ടാൽ വെടിവയ്ക്കും; യോഗി അധികാരമേറ്റ ശേഷം നടന്നത് 1240 ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ; വെടിവയ്‌പ്പിൽ മരിച്ച് വീണത് 40 കൊടും ക്രിമിലുകൾ; അകത്തായത് 2956 പേരും; ജാമ്യം പോലും വേണ്ടെന്ന് വച്ച് ജയിലിൽ അഭയം തേടി ഗുണ്ടാത്തലവന്മാർ; കണ്ടുകെട്ടിയത് 147 കോടിയുടെ ഗുണ്ടാ സ്വത്തും; യുപിയിൽ ഗുണ്ടാരാജിന് വിരാമമിടുന്ന ആദിത്യനാഥിന്റെ ഇടപെടൽ ഇങ്ങനെ
30 കോടി രൂപയുടെ മയക്ക് മരുന്ന് വേട്ടയിൽ പ്രതികൾക്കായി ഹാജരായി അഡ്വ: ബി.എ ആളൂർ; തീവ്രവാദികൾക്കായി എംഡിഎംഎ കടത്തിയ കേസിലും രക്ഷകന്റെ റോളിലെത്താൻ അമീറുളിന്റേയും ഗോവിന്ദച്ചാമിയുടേയും കാവലാൾ; പ്രതികളെ റിമാൻഡ് ചെയ്ത് അങ്കമാലി മജിസ്‌ട്രേട്ട് കോടതി; കേരളം മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന്റെ ഹബ് ആക്കുന്നതിന്റെ പിന്നിലും വൻ ലോബി
മോഹൻലാലിനെ കാത്തിരിക്കുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങൾ കിറുകൃത്യമായി പറഞ്ഞു; ദിലീപിന്റെ സമയം വെളിപ്പെടുത്തലും ശരിയായി; ഇപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കുടുംബത്താൽ ദുഃഖിക്കുന്നുവെന്ന പ്രവചനവും ഫലിച്ചു; 'ആസ്വാമി' എന്ന് വിളിച്ചു പുച്ഛിച്ച മലയാളികൾ ഇപ്പോൾ 'അയ്യോസ്വാമി എന്നായി വിളി; സ്വാമി ഭദ്രാനന്ദ ഭാവി പറയുന്നതിലെ കൃത്യത ചർച്ചയാക്കി സോഷ്യൽ മീഡിയ
വലംകൈയായ ശുഹൈബിനെ 36 വെട്ടിൽ തീർത്തതറിഞ്ഞ് വിങ്ങിപ്പൊട്ടിയ കെ സുധാകരൻ ഖത്തറിൽ നിന്നും അടുത്ത വിമാനത്തിൽ നാട്ടിലെത്തി; വെട്ടിനുറുക്കിയ മൃതദേഹം കണ്ട് സങ്കടവും രോഷവും അണപൊട്ടി കണ്ണൂരിലെ നേതാവ്; മുഖ്യമന്ത്രി അടക്കമുള്ള സിപിഎം നേതാക്കളുടെ അറിവോടെ നടന്ന ആസൂത്രിത കൊലപാതകമെന്ന് പറഞ്ഞ് പൊട്ടിത്തെറിച്ചു; ഇരുട്ടിന്റെ മറവിൽ അക്രമികൾ ഇല്ലാതാക്കിയത് മൂന്ന് അനുജത്തിമാരുടെയും പ്രതീക്ഷയായ ഏകആൺതരിയെ
തുടക്കം മുതൽ പറഞ്ഞു കേൾക്കുന്ന പേരാണല്ലോ കാവ്യയുടെയും ദീലീപിന്റെയും ഹൃദയം സൂക്ഷിപ്പുകാരിയായ സുജാ കാർത്തികയുടെ പേര്; പിന്നീടെന്തു സംഭവിച്ചു? ഒരു കാര്യം ഉറപ്പാണ് നടി ആക്രമിക്കപ്പെടുന്ന ദൃശ്യം സുജാ കാർത്തിക കണ്ടിട്ടുണ്ട്; നടിയെ ആക്രമിച്ച കേസ് പുതിയതലത്തിൽ ചർച്ചയാക്കുന്ന വെളിപ്പെടുത്തലുമായി പല്ലിശ്ശേരി വീണ്ടും; വ്യാജ പ്രചരണമെന്ന് പറഞ്ഞ് ദിലീപ് ക്യാമ്പും
ഒടുവിൽ പ്രവാസി ഇന്ത്യാക്കാരും നരേന്ദ്ര മോദിയെ കൈവിട്ടോ? ഒമാൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആൾക്കൂട്ടത്തെ പ്രതീക്ഷിച്ചെങ്കിലും സ്റ്റേഡിയം പകുതിയും കാലിയായതിൽ നിരാശപ്പെട്ട് ബിജെപി വൃത്തങ്ങൾ; ലക്ഷങ്ങളെ പ്രതീക്ഷിച്ചെങ്കിലും എത്തിയത് ആയിരങ്ങൾ മാത്രം; ലണ്ടനിലും ദുബായിലും വാഷിങ്ടണിലും കണ്ട ആവേശം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയതിൽ മോദിക്കും നിരാശ
രാമചന്ദ്രന് ജാമ്യം നിന്നത് സുഷമാ സ്വരാജ് തന്നെ; ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത് ദുബായിലെ ഇന്ത്യൻ അംബാസിഡർ; മോചനത്തിനായി അഹോരാത്രം പണിയെടുത്തത് ദുബായിലെ ബിജെപി എൻആർഐ സെൽ നേതാവ്; ഷെട്ടിയുടെ 100 മില്ല്യണും തുണയായി; ഇനി സെറ്റിൽ ചെയ്യാൻ അവശേഷിക്കുന്നത് ഡൽഹിക്കാരന്റെ കടം മാത്രം; എല്ലാവരും കൈവിട്ടു ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ അറ്റ്‌ലസ് രാമചന്ദ്രനെ ഇന്ത്യ നേരിട്ട് പുറത്തിറക്കുന്നത്‌ ഇങ്ങനെ
ഓഡി കാർ വാങ്ങാനായി 53ലക്ഷവും ഇന്ത്യയിലും യുഎയിലും നേപ്പാളിലും ബിസിനസ് തുടങ്ങാൻ 7.7കോടിയും അടക്കം 13 കോടി കൈപ്പറ്റി ദുബായിൽ നിന്നും മുങ്ങി; പണം തിരിച്ചു പിടിക്കാൻ നടത്തിയ നീക്കങ്ങൾ എല്ലാം പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ പരാതിയുമായി രംഗത്ത്; ഇന്റർപോളിന്റെ സഹായത്തോടെ പിടിക്കുമെന്നായപ്പോൾ ഒത്തുതീർപ്പ് ചർച്ചകളുമായി നെട്ടോട്ടം; ഉന്നതനായ സിപിഎം നേതാവിന്റെ മകനെന്ന് മനോരമ പറയുന്നത് കോടിയേരിയുടെ മകനെ കുറിച്ചെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ
ഉറക്കത്തിൽ ആരോ ചുണ്ടിൽ സ്പർശിക്കുന്നതായി തോന്നി; ഞെട്ടി ഉണർന്ന് ബഹളം വച്ചിട്ടും ആരും സഹായിച്ചില്ല; പ്രതികരണവും പ്രതിഷേധവും ഫേസ്‌ബുക്കിൽ മാത്രം; കൺമുന്നിൽ ഒരു പെൺകുട്ടി ആക്രമിക്കപ്പെട്ടാൽ ആരും തിരിഞ്ഞ് നോക്കില്ല; സിനിമയിലെ സുഹൃത്തുക്കൾ മാത്രമാണ് പൊലീസിനെ വിളിക്കാനും പിടികൂടാനും സഹായിച്ചത്: മാവേലി യാത്രയിലെ ദുരനുഭവം മറുനാടനോട് വിവരിച്ച് സനൂഷ
ഭാവനയുടെ വിവാഹത്തിന് ഇന്നസെന്റിനും അമ്മ ഭാരവാഹികൾക്കും ക്ഷണമില്ല; ക്ഷണിച്ചത് മമ്മൂട്ടിയെ മാത്രം; ലുലു കൺവെൻഷൻ സെന്ററിലെത്തിയ മെഗാ സ്റ്റാർ വധൂവരന്മാരെ കണ്ട് നിമിഷങ്ങൾക്കകം മടങ്ങി; ഭാര്യക്കൊപ്പം ചടങ്ങിൽ സംബന്ധിച്ച് പൃഥ്വിരാജ്; ആട്ടവും പാട്ടുമായി വധൂവരന്മാരെ സ്വീകരിച്ച് ആദ്യാവസാനം വരെ ഒപ്പം നിന്ന് മഞ്ജുവാര്യരും സയനോരയും ഷംന കാസിം അടങ്ങുന്ന കൂട്ടുകാരുടെ സംഘം
പതിമൂന്ന് കോടിയുടെ തട്ടിപ്പ് കേസിൽ കുടുങ്ങി ദുബായിൽ നിന്ന് മുങ്ങിയത് കോടിയേരിയുടെ മകൻ തന്നെ; പ്രതിസ്ഥാനത്തുള്ളത് ബിനീഷിന്റെ സഹോദരൻ ബിനോയ്; രവി പിള്ളയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് മുങ്ങിയത് ദുബായ് പൊലീസ് അഞ്ച് ക്രിമിനൽ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്തപ്പോൾ; പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയുടെ മൂത്തമകനെ രക്ഷിക്കാൻ മുതലാളിമാർ പണം മുടക്കാത്തത് പിണറായിയുടെ പച്ചക്കൊടി കിട്ടാത്തതിനാൽ; പരാതി ഗൗരവമായെടുത്ത് സിപിഎം കേന്ദ്ര നേതൃത്വം
മോഹൻലാലിനെ കാത്തിരിക്കുന്ന പ്രശ്‌നങ്ങൾ കിറുകൃത്യമായി പറഞ്ഞു; ദിലീപിന്റെ സമയം വെളിപ്പെടുത്തലും ശരിയായി; ഇപ്പോൾ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ കുടുംബത്താൽ ദുഃഖിക്കുന്നുവെന്ന പ്രവചനവും ഫലിച്ചു; 'ആസ്വാമി' എന്ന് വിളിച്ചു പുച്ഛിച്ച മലയാളികൾ ഇപ്പോൾ 'അയ്യോസ്വാമി എന്നായി വിളി; സ്വാമി ഭദ്രാനന്ദ ഭാവി പറയുന്നതിലെ കൃത്യത ചർച്ചയാക്കി സോഷ്യൽ മീഡിയ
ഭർത്താവിനെ കാണാനില്ലെന്ന് പരാതി നൽകി നാൽപ്പതുകാരി; ഭർത്താവിനെ കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ കേട്ടത് ഒൻപതാം ക്ലാസിൽ പഠിപ്പ് നിർത്തിയ പയ്യൻ ഭാര്യയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത സംഭവവും; പോൺ സൈറ്റുകളിലെ വീഡിയോ കണ്ട് ലൈംഗിക സുഖം നുകരാനുള്ള നെട്ടോട്ടം തന്നെ പീഡകനാക്കിയെന്ന് സമ്മതിച്ച് ബാലകനും; ഊന്നുകൽ പൊലീസിനെ ഞെട്ടിച്ച പതിഞ്ചുകാരന്റെ കുറ്റസമ്മതം ഇങ്ങനെ