1 aed = 17.58 inr 1 eur = 70.41 inr 1 gbp = 82.56 inr 1 kwd = 211.28 inr 1 sar = 17.22 inr 1 usd = 64.32 inr
May / 2017
01
Monday

ഈ മലകൾ കത്തിക്കുമ്പോൾ ആ മനുഷ്യർ അനുഭവിക്കുന്ന പ്രാകൃത സന്തോഷം എന്താണ്? എന്നിട്ടും ഗാട്ഗിലിനെ തെറിവിളിച്ചിട്ട് അഹങ്കാരത്തോടെ പറയും ഞങ്ങൾ കർഷകർ ഇവിടെ പ്രകൃതി സംരക്ഷിക്കുകയാണെന്ന്: കാട് കത്തുമ്പോൾ മനസും കത്തുന്നതിനെ കുറിച്ച് ജിജോ കുര്യൻ എഴുതുന്നു

February 03, 2017 | 01:25 PM | Permalink



ജിജോ കുര്യൻ

കരമാസമായാൽ കിഴക്കന്മലകളെ രാത്രി മുഴുവൻ ഒറഞ്ചുനിറത്തിൽ കുളിപ്പിച്ച് കാടുകളും പുൽമേടുകളും കത്തിയമരുന്നത് നിത്യക്കാഴ്ചയാണ്. ഇതെല്ലാം കാട്ടുതീയാണെന്ന് മാത്രം പറയരുത്; പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ നിത്യഹരിത ഭൂമിയിൽ കാട്ടുതീ ഒരു കെട്ടുകഥയാണ്. കാടുകൾ കത്തുന്നതല്ല, കത്തിക്കുന്നതാണ്. പൊന്തക്കാടുകളിൽ വസിക്കുന്ന പക്ഷികളുടെ പ്രജനന കാലമാണ്. ചിറകുകരിഞ്ഞു വീഴുന്ന പക്ഷികൾക്കൊപ്പം അവയുടെ വരും തലമുറ കൂടി ഇല്ലാതാവുന്നു. കാട്ടുമുയലുകളും അവയുടെ മാളത്തിലെ കുഞ്ഞുങ്ങളും കത്തിക്കരിയുന്നു. കേഴമാനുകളും കാട്ടുപന്നികളും എവിടെ പോകുമോ ആവോ? പച്ചമരങ്ങൾ നിന്ന് കത്തുന്നു. തീ കെടുത്താൻ പോലും ആവാതെ വനംവകുപ്പ്. ഇന്നലേയും കുളമാവിനടുത്ത് കത്തുന്ന പുൽമേട്ടിലേയ്ക്ക് ടാങ്കറിൽ വെള്ളവുമായി പായുന്ന വനംവകുപ്പ് അഗ്‌നിശമന സേനയെ കണ്ടു. വാൽപ്പാറയിലും, മൂന്നാറിലും, വയനാട്ടിലും, ഇടുക്കിയുടെ എല്ലാ പുൽമേടുകളിലും, തിരുവനന്തപുരം, കൊല്ലം, പത്തനംത്തിട്ട, കോട്ടയം... എന്നുവേണ്ട പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ എല്ലാ പുല്‌മേടുകളിലും മനുഷ്യർ തീയിടുകയാണ്. എന്നിട്ടും ഗാട്ഗിലിനെ തെറിവിളിച്ചിട്ട് അഹങ്കാരത്തോടെ പറയും ഞങ്ങൾ കർഷകർ ഇവിടെ പ്രകൃതി സംരക്ഷിക്കുകയാണെന്ന്. ഈ മലകൾ കത്തിക്കുമ്പോൾ ആ മനുഷ്യർ അനുഭവിക്കുന്ന പ്രാകൃത സന്തോഷം എന്താണ്? ഈ കാട്ടിലും പുല്ലിലും വസിക്കുന്ന കൊച്ചുപക്ഷികൾ, കാട്ടുമുയലുകൾ, കാട്ടുകോഴികൾ, കേഴ, പന്നികൾ ഇവക്കൊക്കെ എന്തു സംഭവിക്കുന്നു എന്ന് ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ടോ?

എന്തിനാണു മനുഷ്യർ കാടുകളും പുൽമേടുകളും കത്തിക്കുന്നത്? ഭൂരിഭാഗം തീയിടലും വിനോദത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇങ്ങനെ തീയിടുന്നവരിൽ അധികവും കാട്ടിൽ നായാട്ടിനു പോകുന്നവരാണ്. പിന്നെ ചില മലകൾ 'കുരിശുമലകൾ' ആണ്. എല്ലാ വർഷവും ഫെബ്രുവരി മാസത്തോടെ കത്തോലിക്കർക്ക് നോമ്പുകാലവും കുരിശുമലകയറ്റവും തുടങ്ങും. സുഗമമായ നോമ്പുകാല മലകയറ്റത്തിന് വേണ്ടി മലയെ ചുട്ട് തെളിക്കും (ഉദാ: എഴുകുംവയൽ മല). ആപൂർവ്വം ചിലർ 'സംരക്ഷിത ബെൽറ്റ് ' കൃഷിയിടത്തിന് ചുറ്റും തീർക്കാനുള്ള മടി കൊണ്ട് കാട്ടുതീ കൃഷിയിടത്തിലേയ്ക്ക് പടർന്നാലോ എന്ന് പേടിച്ച് കാടിന് തന്നെ തീയിടും. അപൂർവ്വം ചിലയിടങ്ങളിൽ പുതുമഴയ്ക്ക് ശേഷം പുതിയ പുൽനാമ്പുകൾ ഉണ്ടാവുന്നതിന് വേണ്ടി കാലിവളർത്തൽ ഉപജീവനമാക്കിയവർ പുൽമേടിന് തീയിടുന്നു. ഇത്തരം കാലിവളർത്തൽ പ്രകൃതിക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ആമസോൺ കാടുകൾ തെളിച്ച് മരുഭൂമിയാക്കിയെടുത്ത സൗത്ത് അമേരിക്കൻ പാഠങ്ങളിൽ തുറിച്ചുനോക്കി കിടപ്പുണ്ട്.

ഭൂമി ചുട്ടുപൊള്ളുകയാണ്. വേനലിൽ ജലസ്രോതസ്സുകൾ വറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. മൂന്നുവർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് (2013 ഒക്ടോബറിൽ) 92 പേർ ആണ് ജലവും തണലും കിട്ടാതെ നൈജീരിയായുടെ സഹാറ മരുഭൂമിയിൽ ദാഹിച്ച് മരിച്ചത്. ഭൂമിയിൽ കത്തുന്ന ഓരോ പച്ചപ്പിനടിയിലും മനുഷ്യൻ സ്വന്തം ചിതയെ ഒരുക്കി വച്ചിരിക്കുകയാണ്. അത് ടെക്സാസിലോ, വയനാട്ടിലോ, ഓസ്ട്രേലിയൻ കാടുകളിലോ, ആമസോൺ വനാന്തരങ്ങളിലോ, നമ്മുടെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലോ എവിടെയുമാകട്ടെ. ഈ പുൽമേടുകളും ഷോല വനങ്ങളുമാണ് താഴ്‌വാരത്തിലെ ജലത്തിന്റെ പ്രഭവസ്ഥാനം.

കേരളത്തിന്റെ പശ്ചിമഘട്ടം വെറും 150 വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറം ഇടതൂർന്ന നിത്യഹരിത വനമായിരുന്നു. ഇന്നവിടെ വനഭൂമിയെ വെറും 30% മാത്രമായി അവശേഷിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് രണ്ടോ മൂന്നോ തലമുറയ്ക്കപ്പുറം കാർഷിക ആവശ്യത്തിനായി കുടിയേറ്റം നടന്നത്. ജനനവും ബാല്യവും അത്തരമൊരു കുടിയേറ്റ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു. കുടിയേറ്റത്തിന്റെ സാഹസികതകൾ നിറഞ്ഞ ഒത്തിരിയേറെ കഥകൾ കേട്ടാണ് വളർന്നത്. അതിൽ മനസ്സിനെ ഏറ്റവും ഭാരപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത് ഭൂമി വെട്ടിത്തെളിച്ചെടുക്കുന്ന രീതി തന്നെയാണ്. ഏതെങ്കിലും ഒരു മലയുടെ താഴ്‌വാരം നല്ല ഫലപുഷ്ഠമായ മണ്ണെന്ന് തോന്നിയാൽ കുടിയേറ്റ സംഘം രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളായി പിരിയുന്നു. ഒരു പ്രദേശം തെളിച്ചല്ല മരങ്ങളും കാടുകളും വെട്ടിവീഴ്‌ത്തുന്നത് (അങ്ങനെ പോയാൽ വളരെ ചുരുങ്ങിയ ഏക്കറുകൾ മാത്രമേ വെട്ടിപ്പിടിക്കാനാവൂ). രണ്ട് ഗ്രൂപ്പുകളും രണ്ട് ചാലുകൾ തീർത്ത് കാട് വെട്ടിവളയുന്നു. സാവകാശം ആ പ്രദേശത്തെ കാടിനെ ശേഷിച്ച വനമേഖലയിൽ നിന്ന് വേർപെടുത്തുകയാണ്. ആയുധം കൂട്ടിമുട്ടുമ്പോൾ പണിനിർത്തണം എന്നതാണ് കണക്ക്. എന്നിട്ടാണ് ഭീകരമായ ആ കൃത്യം - തുരുത്തുപോലെ ഒറ്റപ്പെടുത്തിയ പ്രദേശത്തെ പച്ചമരക്കാടിന് തീയിടുകയാണ്. പച്ചമരങ്ങൾ നിന്ന് കത്തും, കൂടെ അതിനുള്ളിലെ ജീവജാലങ്ങളും. അങ്ങനെ ഏതാനും ദിവസങ്ങൾകൊണ്ട് ഏക്കറ് കണക്കിന് ഭൂമി കൃഷിയിടമാക്കാൻ പറ്റിയ രീതിയിൽ തെളിഞ്ഞ പ്രദേശമാകുന്നു - പച്ചപ്പുകളെയെല്ലാം കത്തിച്ച് ചാമ്പലായി.

ചൈതന്യമുള്ള മനുഷ്യർക്ക് മാത്രമേ ഒരു കൊച്ചുചെടി വാടുന്നത് കണ്ടാൽ ദുഃഖം വരു എന്ന് വായിച്ചതോർക്കുന്നു. ഒരു തൈ വാടുന്നത് കണ്ടിട്ട് മനസ്സ് വേദനിക്കാത്തവർക്ക് ഒരു കുട്ടി പട്ടിണികിടന്ന് മരിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞാലും ദുഃഖം വരില്ല. ''മനുഷ്യനെ മറന്ന പ്രകൃതിസ്നേഹം ഭീകരവാദമാണെന്ന'' ആക്രോശമാണ് ഇപ്പോൾ മലമുകളിൽ മുഴങ്ങിക്കേൾക്കുന്നത്. 'പ്രകൃതിസ്നേഹമാണ്' ഇന്ന് പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ചെയ്യാവുന്ന ഏറ്റവും മാരക പാപം എന്ന കണക്കെ. മത-രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെ ആളുറപ്പിൽ ഇങ്ങനെ ആക്രോശിക്കുന്നവരോട് അസ്സീസിയിലെ ഫ്രാൻസിസ് എന്ന കൊച്ചുമനുഷ്യന് ഇത്രയും പറയാനുണ്ട്: ''ദൈവത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു സൃഷ്ടിജാലത്തോട് കാരുണ്യം കാണിക്കാത്തവർ നിങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക - മനുഷ്യരോടും അവർ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രർത്തിക്കും.''

Readers Comments

മലയാളത്തിൽ ടൈപ്പ്‌ ചെയ്യാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക്‍ ചെയ്യുക
കമന്റ് ബോക്‌സില്‍ വരുന്ന അഭിപ്രായങ്ങള്‍ മറുനാടന്‍ മലയാളിയുടേത് അല്ല. മാന്യമായ ഭാഷയില്‍ വിയോജിക്കാനും തെറ്റുകള്‍ ചൂണ്ടി കാട്ടാനും അനുവദിക്കുമ്പോഴും മറുനാടനെ മനഃപൂര്‍വ്വം അധിക്ഷേപിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവരെയും അശ്ലീലം ഉപയോഗിക്കുന്നവരെയും മറ്റു മലയാളം ഓണ്‍ലൈന്‍ ലിങ്കുകള്‍ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നവരെയും മതവൈരം തീര്‍ക്കുന്നവരെയും മുന്നറിയിപ്പ് ഇല്ലാതെ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നതാണ് - എഡിറ്റര്‍

More News in this category

MNM Recommends

TODAYLAST WEEKLAST MONTH
അശോകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കഴുത്തിലൂടെ കാറിന്റെ ടയർ കയറി ഇറങ്ങിയപ്പോൾ; ആശുപത്രി വരാന്തയിൽ ഇരുന്ന് പിഞ്ചു കുഞ്ഞുങ്ങളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് കരഞ്ഞ രശ്മിയുടെ നിലവിളി ഹൃദയഭേദകമായി; ഒരു നിമിഷത്തെ അശ്രദ്ധക്ക് പകരം ഇനി ഭർത്താവിനെ കൊന്ന കേസിൽ കോടതി കയറി ഇറങ്ങണം: ടൂർ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന ടെക്കി ലോകത്തിന് ഞെട്ടൽ മാറിയില്ല
മലയാളി യുവതിയുടെയും കുഞ്ഞിന്റെയും അപകട മരണവും ഭർത്താവിന്റെ ഗുരുതര പരിക്കും സംശയമുന ഉന്നതങ്ങളിലേക്ക് നീട്ടുന്നു; കോടനാട് എസ്‌റ്റേറ്റിലെ മോഷണക്കഥ പോലും വ്യാജമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ; ജയലളിതയുടെ വിൽപ്പത്രം എവിടെയെന്ന ചോദ്യത്തിനും ഉത്തരമില്ല: അമ്മയുടെ സ്വത്തുക്കൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ക്വട്ടേഷൻ സംഘം ജീവനെടുത്തും രംഗത്ത്
ബലമായി ഉമ്മവയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ കുതറിയോടി; തുടർന്ന് പിന്നാലെ നടന്ന് ജനനേന്ദ്രിയം പുറത്തുകാട്ടി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിന് ക്ഷണിക്കുക പതിവായി; ചോദ്യം ചെയ്ത കാൻസർ ബാധിതയായ മാതാവിനോട് മകളുടെ അവയവ വലിപ്പം വിവരിച്ചും പതാവിനെ ഇടിച്ചും അയൽവാസിയായ മധ്യവയസ്‌കൻ; പെൺകുട്ടിയുടെ ദുരിതമറിഞ്ഞിട്ടും മുണ്ട്‌പൊക്കിക്കാണിച്ചതിന് മാത്രം കേസെടുത്ത് പൊലീസ്
മോഹൻലാലിനെ ഭീമനാക്കുന്ന രണ്ടാമൂഴത്തിന് പണം എറിയുന്ന ഷെട്ടി ആയിരം കോടി കടലിൽ എറിയാൻ ഒരു മടിയുമില്ലാത്ത വ്യവസായ കുലപതി; എംടി സിനിമയുടെ വാണിജ്യ നേട്ടത്തെ കുറിച്ച് വിശ്വാസമില്ലാതെ ഇന്ത്യൻ സിനിമാ ലോകം; അവസാന നിമിഷം മോഹൻലാലിനെ മാറ്റി ബോളിവുഡ് താരങ്ങളിൽ ആരെയെങ്കിലും ഭീമനാക്കുമോ എന്ന സംശയവും തുടരുന്നു
ബൈസൺ വാലിയിലെ 20 ഏക്കറിൽ സിമ്മിങ് പൂൾ അടങ്ങുന്ന ബംഗ്ലാവ്; ബെൻസും ലാൻസറും ഉൾപ്പടെ കൈയിലുള്ള ആഡംബര കാറുകൾ ആറെണ്ണം; ചിന്നക്കനാലിൽ 90 സെന്റ് പട്ടയത്തിന്റെ മറവിൽ കൈയേറിയത് 11 ഏക്കർ; ചൊക്രമുടിയിൽ കൈയേറിയ 50 ഏക്കറിൽ യൂക്കാലി കൃഷി; പട്ടിണി മൂലം ഒട്ടിയ വയറുമായി ഹൈറേഞ്ച് കയറിയ എം എം മണിയുടെ സഹോദരൻ ലംബോധരൻ വിലസുന്നത് മൂന്നാറിലെ രാജാവായി
അപ്രതീക്ഷിതമായി വീട്ടിലെത്തിയ യുവാവ് കണ്ടത് സ്വന്തം കിടപ്പുമുറിയിൽ മറ്റൊരാൾക്കൊപ്പം അടിച്ചുപൂസായി കിടന്നുറങ്ങുന്ന കാമുകിയെ; കാലുമടക്കി തൊഴിക്കാൻ തോന്നിയെങ്കിലും ചെയ്യാതെ ഇരുവരുടെയും ചിത്രങ്ങൾ പകർത്തി സോഷ്യൽ മീഡിയയിലിട്ടു; വഞ്ചന നേരിട്ടു ബോധ്യപ്പെട്ടിട്ടും സമചിത്തതയോടെ പെറുമാറിയ ഡസ്റ്റന് സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ കയ്യടി
മനുഷ്യരെ കണ്ടാൽ വാലാട്ടും! മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ കണ്ടാൽ സ്‌നേഹം കാട്ടും; നിറം മങ്ങാനുള്ള കാരണം ഷാംപു കൊണ്ടുള്ള കുളിയും; സ്വന്തമായി ഇര തേടാനും അറിയില്ല; നാടിനെ വിറപ്പിച്ച പുലിയിൽ പുലിവാലു പിടിച്ചത് വനം വകുപ്പും; കണ്ണൂരിൽ നിന്ന് നെയ്യാർഡാമിലെത്തിച്ച പുലി നാട്ടിൽ വളർത്തിയത്; പുലിയെ വളർത്തിയ മലബാറിലെ ഉന്നതനെ തേടി പൊലീസ്
തിങ്കളാഴ്ച ഹർജി നൽകാനിരുന്ന സെൻകുമാർ രണ്ട് ദിവസം മുമ്പേ നൽകിയതിൽ പരിഭ്രമിച്ച് സർക്കാർ; വിജിലൻസ് അന്വേഷണങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചതും തിരിച്ചടിയായേക്കും; എത്രയും വേഗം നിയമനം നൽകി നിയമക്കുരുക്ക് അഴിക്കാൻ ഉപദേശിച്ച് ഉപദേശകർ; എന്തു സംഭവിച്ചാലും നിയമനം നൽകരുതെന്ന് ഉപദേശിച്ച് ചിലരും; ഡിജിപി വിഷയത്തിൽ പിണറായി സർക്കാർ പിടിച്ചത് പുലിവാല് തന്നെ
ശബരിമലയിൽ യുവതികളെ തന്ത്രപരമായി ദർശനത്തിന് എത്തിച്ച് ആചാരലംഘനം; ദർശന ദല്ലാളായ സുനിൽസ്വാമി സന്നിധാനത്ത് ഏർപ്പാടുകൾ ചെയ്തു കൊടുത്തപ്പോൾ ഒത്താശചെയ്ത് ദേവസ്വം ബോർഡും പൊലീസും; ദർശനത്തിന് എത്തിയത് പാലക്കാട്ടുനിന്നുള്ള യുവതികളെന്ന് സൂചനകൾ; യുവതീ ദർശനം പുറത്തായതോടെ എതിർപ്പുമായി ആർഎസ്എസ് നേതാവ് ടിജി മോഹൻദാസിന്റെ ട്വീറ്റ്
മാതൃഭൂമി ന്യൂസിലെ വേണുവിന്റെ തൊഴിൽ ഊത്തെന്ന് നടൻ ദിലീപ്! ഇദ്ദേഹത്തിന് പല കുടുംബങ്ങൾ നോക്കേണ്ടതുണ്ട്; വേണുവിനെകുറിച്ച് ഒരു സിനിമയെടുക്കാനുള്ള വിവരങ്ങൾ കൈയിലുണ്ട്; ലിബർട്ടി ബഷീർ ഒരേ സമയം മൂന്നു ഭാര്യമാരെ കൈവശം വെച്ചിരിക്കുന്നയാൾ; പല്ലിശ്ശേരി കോമാളിയും പണം വാങ്ങി എഴുതുന്നവനും; വിമർശകർക്കെതിരെ ആഞ്ഞടിച്ച് ദിലീപ് രംഗത്ത്
ബൈസൺ വാലിയിലെ 20 ഏക്കറിൽ സിമ്മിങ് പൂൾ അടങ്ങുന്ന ബംഗ്ലാവ്; ബെൻസും ലാൻസറും ഉൾപ്പടെ കൈയിലുള്ള ആഡംബര കാറുകൾ ആറെണ്ണം; ചിന്നക്കനാലിൽ 90 സെന്റ് പട്ടയത്തിന്റെ മറവിൽ കൈയേറിയത് 11 ഏക്കർ; ചൊക്രമുടിയിൽ കൈയേറിയ 50 ഏക്കറിൽ യൂക്കാലി കൃഷി; പട്ടിണി മൂലം ഒട്ടിയ വയറുമായി ഹൈറേഞ്ച് കയറിയ എം എം മണിയുടെ സഹോദരൻ ലംബോധരൻ വിലസുന്നത് മൂന്നാറിലെ രാജാവായി
ഇയാൾ ആര്...? സത്യജിത് റായിയോ അമിതാഭ് ബച്ചനോ അല്ലെങ്കിൽ മമ്മൂട്ടിയോ, മോഹൻലാലോ? മഞ്ജു വാര്യരെ ഇപ്പോഴും പീഡിപ്പിക്കുന്നു; നടിയെ ആക്രമിച്ച കേസിൽ പെട്ട ബ്യൂട്ടീഷ്യനും കാവ്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തെക്കുറിച്ചും അറിയാം; ആയിരം കുറുക്കന്മാരുടെ കൗശലവുമായി ചിരിച്ചു കൊണ്ട് കഴുത്തറക്കുന്ന സൈലന്റ് പ്രതികാരി; ദിലീപിനെതിരെ ഇനി നിയമനടപടി; ആരോപണങ്ങളിൽ പല്ലിശേരി മറുനാടനോട് മനസ്സ് തുറക്കുന്നു
മന്ത്രി മന്ദിരത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ കണ്ടത് കസേരയിൽ ഇരുന്ന് കാലുകൾ ടിപോയിൽ കയറ്റി വച്ചിരിക്കുന്ന മന്ത്രിയെ; സുന്ദരിക്കുട്ടിക്ക് സർക്കാർ ഉദ്യോഗം നൽകാമെന്ന് പറഞ്ഞ് ചോദിച്ചത് ഒന്ന് കെട്ടിപിടിച്ചോട്ടേയെന്നും; മുണ്ടഴിച്ചപ്പോൾ മുറിയിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയോടി; ശശീന്ദ്രനെതിരെ മംഗളം റിപ്പോർട്ടർ കോടതിയിൽ നൽകിയ പരാതി ഇങ്ങനെ
തിരുവനന്തപുരത്ത് ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിന് തയ്യാറെടുക്കാൻ കുമ്മനത്തിന് അമിത് ഷായുടെ നിർദ്ദേശം; കുമ്മനവും സുരേഷ് ഗോപിയും രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖറും വി മുരളീധരനും വിവി രാജേഷും ബിജെപിയുടെ സാധ്യതാ സ്ഥാനാർത്ഥി പട്ടികയിൽ; തരൂരിനെ ഉപരാഷ്ട്രപതിയാക്കാനുള്ള തന്ത്രം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നീക്കങ്ങളുമായി കോൺഗ്രസും; മത്സരിക്കാൻ സുധീരൻ എത്തുമോ?