1 usd = 71.59 inr 1 gbp = 86.79 inr 1 eur = 79.35 inr 1 aed = 19.49 inr 1 sar = 19.09 inr 1 kwd = 235.31 inr

Aug / 2019
20
Tuesday

കേൾവിയുടെ ഭാവലോകങ്ങൾ

January 26, 2019 | 11:06 PM IST | Permalink



കേൾവിയുടെ ഭാവലോകങ്ങൾ

ഷാജി ജേക്കബ്‌

'After silence that which comes nearest to expressing the inexpressible is music' 
- Aldous Huxley

ആൽഡസ് ഹക്‌സ്‌ലി പറഞ്ഞതുപോലെ, നിശ്ശബ്ദത കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ ഏറ്റവും സാർഥകമായ ആത്മാവിഷ്‌ക്കാരമാധ്യമം സംഗീതമാണ് എന്നു സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന ഗാനാനുഭവങ്ങളുടെ വാങ്മയമാണ് 'പാട്ടും കാലവും'. സംഗീതത്തിലൂടെയുള്ള ജീവിതയാത്രകൾ. കേൾവിയുടെ ഭാവലോകങ്ങൾ തേടിയുള്ള ആത്മാന്വേഷണങ്ങൾ. സ്ഥല-കാലങ്ങളും ഗണരൂപങ്ങളും ഭാഷാഭാഷണങ്ങളും പാഠ-സങ്കേതങ്ങളും മറികടക്കുന്ന ഗാനമൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പദധ്യാനങ്ങൾ.

കേൾവിയുടെ സാംസ്‌കാരിക രാഷ്ട്രീയം ചരിത്രാത്മകവും സൈദ്ധാന്തികവുമായി അപഗ്രഥിച്ച ഒരു നിരൂപകനേ മലയാളത്തിലുള്ളു. ആർ. നന്ദകുമാർ. പക്ഷെ കേൾവിയുടെ കലയെ, അനുഭൂതിയുടെ ആർദ്രലോകങ്ങളിലേക്കു പറത്തിവിടുന്ന ഒട്ടനേകം രചനകളിലൂടെ തൊട്ടറിയിക്കുന്നു, എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ. നിശ്ചയമായും സംഗീതവും ഗാനവും പാട്ടും താളവും ലയവും രാഗവും സ്വരവും ശബ്ദവും ഒന്നല്ല. എന്നല്ല, പലതാണുതാനും. എങ്കിലും അവയൊക്കെ സമന്വയിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ലാവണ്യലോകത്തിന്റെ ഘനസാന്ദ്രതയാണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ ഭാഗപത്രം. ജീവിതാനന്ദത്തെ നാദമാധുരിയിൽ സ്ഥാനപ്പെടുത്തുന്ന കേൾവിയുടെ ലോകാന്തരങ്ങളും രൂപാന്തരങ്ങളും ഭാവാന്തരങ്ങളും പാഠാന്തരങ്ങളും കണ്ടെടുക്കുന്ന കാതോർമകളുടെ കലയാണ് 'പാട്ടും കാലവും'.

മുൻപ് ഇതേ പംക്തിയിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ 'മനുഷ്യനുമായുള്ള ഉടമ്പടികൾ' എന്ന പുസ്തകം നിരൂപണം ചെയ്യുമ്പോൾ, 'ജലരേഖകൾട ഉൾപ്പെടെയുള്ള രചനകൾ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്നു മലയാളത്തിലുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച ഗദ്യരചയിതാവാണ് ഇദ്ദേഹം എന്നു വിശദീകരിച്ചത് ആവർത്തിക്കട്ടെ. ഭാഷയുടെ ഭാവസ്ഫൂർത്തിയിൽ സൗന്ദര്യാത്മകതയും സർഗാത്മകതയും ഇത്രമേൽ ഇണക്കിനിർത്തുന്ന മറ്റൊരു ഉപന്യാസമാതൃക മലയാളത്തിൽ ഇന്നിപ്പോൾ മറ്റൊന്നില്ല. 'പാട്ടും കാലവും' എന്ന പുസ്തകത്തിലെ മിക്ക രചനകളും ഈ രണ്ടു സവിശേഷതകളും കൊണ്ട് സമൃദ്ധവും സമ്പന്നവുമാണ്.

ചിത്രം, ശില്പം, നൃത്തം, നാട്യം, സംഗീതം, സാഹിത്യം... കലയുടെ മാന്ത്രികപ്പരവതാനിയിൽ താൻ നെയ്തുചേർക്കുന്ന ഊടും പാവും ഏതുമാകട്ടെ, ഗോപാലകൃഷ്ണൻ അവയ്ക്കു തന്റേതായ നിറവും വർണവും ചേർക്കുന്നു.

ചരിത്രം, മാനവികത, മതേതരത്വം എന്ന മൂന്നു സാമൂഹ്യസന്ദർഭങ്ങളിലൂന്നിയാണ് കലയുടെ രാഷ്ട്രീയം ഈ നിരൂപകൻ കണ്ടെടുക്കുന്നത്. കടുകിട വ്യതിചലിക്കാതെ ഈയൊരു വാൾത്തല സൂക്ഷ്മതയിൽതന്നെ കലയുടെ മൂല്യവിചാരം നടത്തുന്നുവെന്നതാണ് ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ മൗലികത.

എഴുത്തിന്റെയോ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെയോ സംഗീതത്തിന്റെയോ എന്നതിലുപരി ആലാപനത്തിന്റെയും (വായ്പാട്ട്) ആവിഷ്‌ക്കാരത്തിന്റെയും (ഉപകരണസംഗീതം) കലയന്വേഷിക്കുകയാണ് 'പാട്ടും കാലവും' പിന്തുടരുന്ന രീതിശാസ്ത്രം.

ഹിന്ദുസ്ഥാനി, കർണാട്ടിക്; തെന്നിന്ത്യൻ, ഉത്തരേന്ത്യൻ; ലളിതഗാനം, ചലച്ചിത്രഗാനം; ഉപകരണസംഗീതം, വായ്പാട്ട്; രവീന്ദ്രസംഗീതം, ജനപ്രിയസംഗീതം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗാന, സംഗീതശാഖകളും ഒപ്പം പാശ്ചാത്യ ജനപ്രിയ വിപണിഗാനരൂപങ്ങളും ഒരേ ഭാവമൂല്യങ്ങളിൽ (അതാതു രൂപമൂല്യങ്ങളിലും) വിശകലനം ചെയ്തുപോകുന്നു, ഗോപാലകൃഷ്ണൻ.

ഒരേസമയംതന്നെ, റേഡിയോ എന്ന ശ്രാവ്യമാധ്യമവും ആകാശവാണിയുടെ ശബ്ദശേഖരവും മുൻനിർത്തി കേൾവിയുടെ സാംസ്‌കാരിക ജീവിതവും പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ ഒച്ചയും ബഹളവും ശല്യവും പോലുമായി മാറുന്ന ശബ്ദത്തിന്റെ ദുരവസ്ഥകളും അപഗ്രഥിക്കുന്ന രചനകൾ.

വ്യക്തിചിത്രങ്ങൾ തൊട്ട് ചരിത്രഘട്ടങ്ങൾ വരെയും രാഗപദ്ധതിതൊട്ട് ആലാപനരീതികളിലെ വൈവിധ്യം വരെയും സാമൂഹ്യമാനങ്ങൾ തൊട്ട് മതാത്മകപാഠങ്ങൾ വരെയും വിമോചനസമരകാഹളങ്ങൾ തൊട്ട് രാഷ്ട്രീയ വിപ്ലവഗാഥകൾ വരെയും വംശീയവൈവിധ്യം തൊട്ട് ജാതിവെറികൾ വരെയും ആചാരബദ്ധത തൊട്ട് സാങ്കേതികക്കുതിപ്പുകൾ വരെയും - സംഗീതത്തിന്റെ സാംസ്‌കാരികജീവിതം പൂരിപ്പിക്കുന്ന എത്രയെങ്കിലും തലങ്ങളെ മുൻനിർത്തിയുള്ള ഗാനവിചാരങ്ങളാണ് ഗോപാലകൃഷ്ണന്റേത്.

യുദ്ധവും സമാധാനവും വേദനയും ആനന്ദവും ദുഃഖവും സുഖവും വിരഹവും പ്രണയവും വേർപാടും കൂടിച്ചേരലുമൊക്കെ പൊതുവിൽ കേൾവിയുടെയും സവിശേഷമായി സംഗീതത്തിന്റെയും അകമ്പടിയായി മാറുന്ന ജീവിതാത്ഭുതങ്ങൾക്കു നേരെയുള്ള കാതയയ്ക്കലുകളാണ് ഈ ചെറുലേഖനങ്ങളോരോന്നും.

ദേശീയത, ഓർമ, മതേതരത്വം, മാനവികത, രാഷ്ട്രീയതത്വചിന്ത, പ്രണയം, രതി, ഭക്തി, വംശീയത, വിപ്ലവം, വിപണി, സാങ്കേതികത... എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടനേകം രാഷ്ട്രീയ-സാംസ്‌കാരികാനുഭവങ്ങളെ കേൾവിയിലേക്കു വിവർത്തനം ചെയ്യുകയാണ് നാനാതരം പാട്ടുകളും സംഗീതവും ചെയ്യുന്നതെന്നു സ്ഥാപിക്കുന്ന രചനകൾ.

ദേശ-കാലങ്ങളും ഭാവ-രൂപങ്ങളും ഭാഷാ-ശീലങ്ങളും ലിംഗ-വർഗങ്ങളും മത-ജാതികളും, ഗണ-പ്രസ്ഥാനങ്ങളും ഏതുമാകട്ടെ, സംഗീതം വിശ്വമാനവികതയുടെ സ്വരമാധുരിയായി മാറുന്നുവെന്നു ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, ഗോപാലകൃഷ്ണൻ. 'പാട്ടും കാലവും' ഈ വിശ്വാസത്തിന്റെ സാക്ഷ്യപത്രമാകുന്നു.

രണ്ടു ഭാഗങ്ങളിലായി നാല്പത്തേഴു രചനകൾ. തൂലികാചിത്രങ്ങൾ. കലാനിരൂപണങ്ങൾ. നാടകീയ സന്ദർഭങ്ങൾ. അഭിമുഖങ്ങൾ. ഓർമക്കുറിപ്പുകൾ. പുസ്തകവിചാരങ്ങൾ. രാഷ്ട്രീയവിചാരണകൾ. ചരിത്രാനുഭവങ്ങൾ. ഗാനസഭകൾ. ഇതര കലകളുമായുള്ള സമ്പർക്ക-സംലയനങ്ങൾ. രൂപപ്പടർച്ചകൾ. ക്ലാസിക്കുകൾ. ജയപരാജയങ്ങൾ. അവിശ്വാസനീയമായ പരിണാമങ്ങൾ. കൊടിയ ദുരന്തങ്ങൾ. നെടിയ ജീവിതങ്ങൾ..... സംഗീതത്തിന്റെ സാഗരതുല്യമായ പ്രാണലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ കണ്ടെടുക്കുന്ന ഭാവഭൂപടഖണ്ഡങ്ങളുടെ ആഖ്യാനമാകുന്നു, ഓരോ ലേഖനവും.

ഹിന്ദുസ്ഥാനിസംഗീതത്തിന്റെ അനന്തവൈവിധ്യങ്ങൾക്കുനേരെ അത്ഭുതാദരങ്ങളോടെ നോക്കി ആ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ വിസ്മയാകാശങ്ങളിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചെഴുതുന്നവയാണ് ഒരുപറ്റം ലേഖനങ്ങൾ. ഉസ്താദ് ബഡേ ഗുലാം അലിഖാൻ, ഉസ്താദ് മൊയ്‌നുദ്ദീൻഡാഗർ-അമീനുദ്ദീൻഡാഗർ, ഉസ്താദ് ആഷിക് അലിഖാൻ, ഉസ്താദ് ഫയ്യാഖാൻ, ഉസ്താദ് സുൽത്താൻഖാൻ, ഉസ്താദ് അമീർഖാൻ, ഭീംസെൻ ജോഷി, പണ്ഡിറ്റ് രവിശങ്കർ, മല്ലികാർജുൻ മൻസൂർ എന്നിങ്ങനെ.

മറ്റുചിലവ കർണാടകസംഗീതത്തിലെ കുലപതികളെക്കുറിച്ചുള്ള നഖചിത്രങ്ങളാണ്. ശെമ്മാങ്കുടി ശ്രീനിവാസ അയ്യർ, എം.എസ്. സുബ്ബുലക്ഷ്മി, ജി. എൻ. ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം, ലാൽഗുഡി ജയരാമൻ, നെയ്യാറ്റിൻകര വാസുദേവൻ-പിന്നെ വായ്പാട്ടിലും ഉപകരണസംഗീതത്തിലും മികവുതെളിയിച്ച പുതിയ തലമുറയിലെ പ്രതിഭകൾ.

ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിനൊപ്പം നാടൻപാട്ടും സംസ്‌കാരവ്യവസായത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായിമാറിയ ജനപ്രിയസംഗീതവും ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ ഗാനലോകവീഥികളിൽ നിറയും. മഹോബെയുടെ വീരകഥാഗാനങ്ങൾ പാടുന്ന ലല്ലുബാജ്‌പെയും വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യൻ ഗാനപാരമ്പര്യത്തിലെ ഹിമവാൻ, ഭൂപെൻഹസാരികയും വിശ്വസംഗീതത്തിലേക്കു സ്വന്തം വഴി വെട്ടിത്തുറന്ന രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറും ജനഹൃദയങ്ങളിൽ സംഗീതറാണിയായി മാറിയ സുചിത്രമിത്രയും.... ജോൺലെനൻ, മൈക്കൾ ജാക്‌സൻ, റോജർ വാട്ടേഴ്‌സ്, എയ്മി വൈൻഹൗസ് തുടങ്ങിയവരെ മുൻനിർത്തി പാശ്ചാത്യ ജനപ്രിയസംഗീതത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയമാനങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യുന്നു, ചില രചനകൾ. പോരാട്ടങ്ങൾക്കു പടപ്പാട്ടുകളാകാൻ കഴിഞ്ഞു, പല വിഖ്യാതഗാനങ്ങൾക്കും. ആഫ്രിക്കൻ വംശീയ അടിമകളുടെ വിപ്ലവവീര്യത്തിനു നാവുനൽകി, മിറിയം മെക്കേബ. ഗസ്സയിലെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെ 'we shall overcome' എന്ന വിഖ്യാതമായ ഗാനം പുനരാവിഷ്‌ക്കരിച്ചു റോജർ വാട്ടേഴ്‌സ്.

ഒരുപിടി പാട്ടുകൾ പാടി എൽവി റെക്കോർഡുകളിൽ പുറത്തിറക്കിയ ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മിയെയും അപൂർവസിദ്ധികളുണ്ടായിരുന്ന സംഗീതസംവിധായകൻ സത്യജിത്‌റായിയെയും കുറിച്ചുമുണ്ട് ഓരോ കുറിപ്പുകൾ.

വിജയങ്ങളുടെ മാത്രം കഥകളല്ല ഈ ലേഖനങ്ങളിലുള്ളത്. വൻ പരാജയങ്ങളുടെയും കൊടിയ നിർഭാഗ്യങ്ങളുടെയും കഥകളുമുണ്ട്. കുമാർഗന്ധർവയുടെ പുത്രൻ മുകുൾ ശിവപുത്ര, രവിശങ്കറിന്റെ ആദ്യഭാര്യ അന്നപൂർണാദേവി, എയ്മി വൈൻഹൗസ് തുടങ്ങിയവരുടെ പാഴായിപ്പോയ സർഗജീവിതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പുകൾ വായിക്കൂ. നിങ്ങൾ വിസ്മയിക്കും. റേഡിയോയുടെ കേൾവിസംസ്‌കാരത്തെ പലനിലകളിൽ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്ന നിരവധി രചനകളുണ്ട് ഈ പുസ്തകത്തിൽ. ടി. എൻ. കൃഷ്ണൻ, ലാൽഗുഡി ജയരാമൻ, ലതാമങ്കേഷ്‌കർ, യേശുദാസ്, ദേവരാജൻ, പി. ഭാസ്‌കരൻ, എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ, ഒ.വി. വിജയൻ, ജോൺ ഫോൾഡ്‌സ്... എന്നിങ്ങനെ നിരവധിപേർ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഉദാഹരണം. ഹിന്ദുസ്ഥാനി-കർണാടകസംഗീതങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആർക്കൈവ് തന്നെ യഥാർഥത്തിൽ ആകാശവാണിയാണല്ലോ. ലളിത-ജനപ്രിയ ചലച്ചിത്രഗാനശാഖകളാവട്ടെ, അവയുടെ രൂപ-ഭാവജീവിതങ്ങൾ പൂർത്തീകരിക്കുന്നതും മറ്റൊരു മാധ്യമം വഴിയല്ല. എന്നുവച്ചാൽ വരേണ്യമോ കീഴാളമോ ജനപ്രിയമോ ആകട്ടെ, ആധുനിക ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിന്റെ കേൾവിസംസ്‌കാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രമുഖസങ്കേതവും സന്ദർഭവും ആകാശവാണി-റേഡിയോ- ആണെന്നർഥം.

വായ്പാട്ടിനെന്നപോലെ ഉപകരണസംഗീതത്തിനും കിട്ടുന്ന പ്രാതിനിധ്യമാണ് ഈ പുസ്തകത്തിന്റെ മറ്റൊരു ലോകം. രവിശങ്കർ, ലാൽഗുഡി, ഉസ്താദ് സുൽത്താൻഖാൻ...

വായ്പാട്ടാകട്ടെ, ഉപകരണസംഗീതമാകട്ടെ, ഇന്ത്യൻ സംഗീതമാകട്ടെ, ഇതര ദേശ സംഗീതങ്ങളാകട്ടെ, പാട്ടിന്റെ സാങ്കേതികതയാകട്ടെ, സൗന്ദര്യാത്മകതയാകട്ടെ, അടിമുടി രാഷ്ട്രീയമാണ് ഗോപാലകൃഷ്ണന്റെ കലാതത്വവിചാരങ്ങളും ലാവണ്യബോധവും. ദേശീയത, മാനവികത, മതേതരത്വം തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങളെയും സന്ദർഭങ്ങളെയും പ്രശ്‌നവൽക്കരിക്കുന്നവയാണ് മിക്ക ലേഖനങ്ങളും. ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിൽ, അനന്തവൈവിധ്യങ്ങളും വൈജാത്യങ്ങളും നിലനിൽക്കുമ്പോൾതന്നെ അവ പുലർത്തിപ്പോരുന്ന ചില പൊതുബോധങ്ങളുടെ ചരിത്രാത്മകതയെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു, ഗോപാലകൃഷ്ണൻ. മതേതരത്വം, കൊളോണിയൽ ആധുനികതക്കു മുൻപുതന്നെ ഇന്ത്യയിൽ കലയിലും സംഗീതത്തിലും നിലനിന്നതിന്റെ പാഠരൂപങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചും ഇന്ത്യൻ കലയിലെ ആധുനികതയ്ക്കുണ്ടായിരുന്ന തനതു ഭാവരൂപങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്തും മുന്നേറുന്ന സാംസ്‌കാരിക വിചാരങ്ങളായി മാറുന്നു, മിക്ക രചനകളും. ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിനു പൊതുവെ സൂക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ മതേതരസ്വരൂപങ്ങൾ കർണാടകസംഗീതത്തിന് പിൽക്കാലത്തു നഷ്ടമായതിന്റെ രാഷ്ട്രീയവിചാരണകളായി മാറുന്നു, ചില രചനകൾ. ബ്രാഹ്മണ്യം എങ്ങനെയാണ് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കർണാടകസംഗീതത്തിൽ പിടിമുറുക്കിയതെന്നതിന്റെ സൂക്ഷ്മവിചിന്തനം മദ്രാസിലെ സംഗീതസഭകളുടെ ചരിത്രപരിണാമം വിശകലനം ചെയ്യുന്ന ലേഖനങ്ങളിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ നടത്തുന്നുണ്ട്.

വരേണ്യ-മതാത്മക-മാർഗി സംസ്‌കാരങ്ങളുടെ പദവിയിലേക്ക് ഇന്നിപ്പോൾപോലും ഒതുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ക്ലാസിക്കൽ സംഗീതധാരകളെക്കുറിച്ചുള്ള പുനരാലോചനകളാകാൻ കഴിയുന്നുണ്ട്, അതുവഴി പല ലേഖനങ്ങൾക്കും. വായ്പാട്ടിനും ഉപകരണസംഗീതത്തിനുമുണ്ടായിരുന്ന മതേതര ഭൂതകാലത്തിന്റെ ചർച്ചയും റേഡിയോ സൃഷ്ടിച്ച സംഗീതത്തിന്റെ മതേതര-സാങ്കേതിക സാധ്യതകളും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലവും മറ്റൊന്നല്ല. സംഗീതശ്രവണത്തിന്റെ ലാവണ്യ-രാഷ്ട്രീയാനുഭവങ്ങൾ സമന്വയിച്ചും അപനിർമ്മിച്ചും കേൾവിയുടെ ഭാവലോകങ്ങളെ ഒന്നൊന്നായഴിച്ചെടുക്കുന്ന കലാവിദ്യ ഈ ലേഖനങ്ങളെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്നതെങ്ങനെയെന്നു വ്യക്തമാക്കാൻ ചില ഉദാഹരണങ്ങൾ നോക്കുക.

1. മതേതരസംഗീതത്തിന്റെ ഇന്ത്യൻ ഭൂതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നിരീക്ഷണമാണിത്: 'ഒരാളുടെ മതേതരജീവിതം അയാൾ ബോധപൂർവം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഒരു വഴിയല്ല. ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മതജീവിതത്തെക്കാൾ സ്വാഭാവികം ഒരു സാധാരണ ഇന്ത്യക്കാരന്റെ മതനിരപേക്ഷ വ്യക്തിത്വമാണ്. എന്നാൽ അയാൾ അങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നത് ആധുനിക ജനാധിപത്യ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വായിച്ച് പാശ്ചാത്യമാനദണ്ഡങ്ങളുള്ള 'സെക്കുലർ' വഴികൾ തിരഞ്ഞെടുത്തതുകൊണ്ടല്ല. പ്രാണവായുപോലെ ഒരു സ്വാഭാവികതയാണത്. മൊയ്‌നുദ്ദീൻ ഡാഗറിനോ സഹോദരൻ അമിനുദ്ദീൻ ഡാഗറിനോ അറിയില്ലായിരുന്നു, അവർ ഒരു മതേതരജീവിതം നയിക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന്. നൂറുശതമാനം ഇസ്ലാമായി ജീവിക്കുമ്പോഴും 'അനന്ത നാരായണ ഹരി ഓം' എന്ന് ശബ്ദസാധകം ചെയ്ത് ഭൂമുഖത്തെ ഏറ്റവും നല്ല വീണയേയും തോൽപ്പിക്കുന്ന ശ്രുതിശുദ്ധിയിലേക്ക് വളരുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ ഗ്രാമങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ മതേതരജീവിതത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രതിഫലനമായി അതു മാറുകയായിരുന്നു. സീനിയർ ഡാഗർ സഹോദരന്മാരുടെ ശ്രുതിശുദ്ധമായ ശാരീരം ഒരു നിത്യവിസ്മയമാണ്. ഞാൻ ഇതെഴുതുമ്പോൾ 1960-കളുടെ ആദ്യത്തിൽ അവർ പാടിയ 'ഗുൺ കലി' രാഗാലാപനം കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് രി, ര, ന. ന, തി, ത, ര, നാ, നാ, തോം.... എന്ന് വിളംബിതകാലത്തിൽ അവർ രാഗത്തിന്റെ കാതലിലേക്ക്, മത്സ്യം ജലത്തിലെന്നപോലെ ഊളിയിടുമ്പോൾ ആ ശ്രുതിശുദ്ധിയിൽ നാം വിസ്മയിച്ചിരുന്നുപോകും. വെറുതെയല്ല അവരുടെ മുൻതലമുറയിലെ സക്കുറുദ്ദിൻ ഡാഗറും അല്ലാബൻ ഡെഖാനും 1915-ൽ ക്ലെമന്റിന്റെ ശ്രുതിഹാർമോണിയത്തെ, ശ്രുതിശുദ്ധിയിൽ തോൽപ്പിച്ചു എന്ന് പറഞ്ഞുപോരുന്നത്, ദ്രുപദിന് മൂന്നു തലങ്ങളാണുള്ളത്. ആദ്യം രാഗാലാപനമാണ്. അതിനുശേഷം വരുന്നത് ബന്ദിഷ് എന്നു പറയുന്ന പദമാണ്. പഖ്‌വാജ് എന്ന താളവാദ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയിലാണ് ബന്ദിഷ് പുരോഗമിക്കുന്നത്. അതിനുശേഷം 'ലയകാരി' എന്ന മൂന്നാം തലവും. ദ്രുപദ് ആലാപനത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്ക് പോകാൻ ഞാൻ ഇവിടെ ഉദ്ദേശിക്കുന്നില്ല. അതിനുള്ള ശേഷി എനിക്കില്ലതാനും. മറ്റ് സംഗീതാലാപനശൈലികളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ദ്രുപദ് എന്റെ ജീവിതാവസ്ഥകളോട് സംവദിക്കാറുണ്ട് എന്ന തികച്ചും വ്യക്തിനിഷ്ഠമായ ഒരു നിരീക്ഷണമാണ് ഈ കുറിപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെ.

'അനന്ത നാരായണ ഹരി ഓം' എന്ന സാധകത്തെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചപ്പോൾ ഒരു ദ്രുപദ് ഉസ്താദ് ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞത്രെ: 'ഇതു സംഗീതമാണ്. മതേതരമാണ് അങ്ങനെ ചോദിച്ചാൽ 'ആലാപ്' എന്നത് 'അല്ലാ....ആപ്' (അള്ളാ..... അങ്ങല്ലാതെ ആര്?) എന്നാണെന്നും പറയാം' ആഗ്രാ ഖരാനയിലെ മഹാ ഖയാൽ ഗായകൻ ഉസ്താദ് ഫയ്യാസ്ഖാൻ തന്റെ സംഗീതപരിശീലനം ദ്രുപദ്‌രീതിയിലാണ് തുടങ്ങിയത്. ബറോഡ രാജസദസ്സിലെ ആസ്ഥാനഗായകനായിരുന്ന ഫയ്യാസ്ഖാൻ കൊട്ടാരങ്ങൾക്കു പുറത്തുള്ള സാധാരണക്കാരിലേക്ക് ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തെ പകർന്ന ഗായകനായിരുന്നു. എല്ലാ വ്യാഴാഴ്ചകളിലും രാജധാനിയുടെ പാട്ടുമേടയിൽനിന്ന് പുറത്തുവന്ന് തികഞ്ഞ മുസ്ലിം മതവിശ്വാസിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം പാടാനെത്തിയിരുന്നത് ദത്താത്രേയ ക്ഷേത്രത്തിലായിരുന്നു. കലാനിരൂപകനായ ആർ. സി. മേത്ത പറയുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുപ്പകാലത്ത് മുപ്പതു കീലോമീറ്റർ നടന്ന് വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ ദത്താത്രേയക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തി ഉസ്താദിന്റെ പാട്ടു കേട്ടിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്. അവിടെ ഫയ്യാസ്ഖാൻ പാടിയിരുന്ന ഭജനുകൾ അദ്വിതീയങ്ങളായിരുന്നത്രെ. എന്നാൽ കഴിഞ്ഞ ഗുജറാത്ത് കലാപകാലത്ത് മതതീവ്രവാദികൾ ആദ്യം നശിപ്പിച്ചത് ഉസ്താദ് ഫയ്യാസ്ഖാന്റെ ശവകൂടീരമാണ്. നമ്മുടെ മതേതരസമൂഹത്തിന് സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറ്റ പരിക്കുകൾ തകർക്കപ്പെട്ട ഫയ്യാൻഖാന്റെ ശവകുടീരം ഏറ്റുവാങ്ങുകയായിരുന്നു എന്നു വേണമെങ്കിൽ പറയാം'.

2. ലതാമങ്കേഷ്‌കറുടെ കലയും ജീവിതവും ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറിയത് റേഡിയോവിലൂടെയാണ് - വായിക്കുക: '1947-ൽ ലതാമങ്കേഷ്‌കറിന് പതിനെട്ടു വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. സ്വന്തമായി ലതയ്ക്ക് ഒരു റേഡിയോ ലഭിക്കുന്നത് അന്നാണ്. അന്ന് കുടുംബം നാനാചൗക്കിലായിരുന്നു താമസിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിലെ തിരക്കും ബഹളവുമൊഴിഞ്ഞ്, ഒരു നല്ലനേരം നോക്കി റേഡിയോ ആദ്യമായി കേൾക്കാമെന്നു കരുതി ലതാമങ്കേഷ്‌കർ കാത്തിരുന്നു. അങ്ങനെയൊരു ദിവസം വന്നപ്പോൾ നിലത്ത് ഒരു പായ വിരിച്ച് അതിലിരുന്നു. എന്നിട്ട് പതുക്കെ റേഡിയോ ഓൺ ചെയ്തു. ആദ്യമായി ലതാമങ്കേഷ്‌കർ റേഡിയോയിൽ കേട്ടത് കെ. എൽ. സയ്ഗൾ മരിച്ച വാർത്തയാണ്. 1947 ജനുവരി പതിനെട്ടാം തീയതി. അവർ ഉടൻ തന്നെ റേഡിയോ ഓഫ് ചെയ്തു. പായ തെറുത്തു. കുറച്ചു ദിവസത്തിനുശേഷം റേഡിയോ വാങ്ങിച്ച കടയിൽ ലത അതു തിരിച്ചുനൽകി.

എന്നാൽ റേഡിയോ ആണ് ലതാമങ്കേഷ്‌കറിനെ ഇന്ത്യയുടെ വസന്തകോകിലമാക്കി മാറ്റിയത്. ലതയുടെ പാട്ടുകൾ ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ ലക്ഷക്കണക്കിനാളുകൾ തങ്ങളുടെ റേഡിയോ വാങ്ങിച്ച കടയിൽ തിരിച്ചേൽപ്പിക്കുമായിരുന്നു. റേഡിയോയിൽനിന്നുള്ള ആദ്യാനുഭവം ഗായികയ്ക്ക ഹൃദയഭേദകമായിരുന്നുവെങ്കിലും ലത എന്നത് 1940-80 എന്നീ നാലുപതിറ്റാണ്ടുകലിൽ എന്തിലുമുപരി ഒരു റേഡിയോ അനുഭവമായിരുന്നു'.

3. പാട്ടിന്റെ രാഷ്ട്രീയം വിശകലനം ചെയ്യുന്ന റോജർ വാട്ടേഴ്‌സിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്ന് നോക്കുക: 'നൂറ്റിപ്പത്തുവയസ്സായ 'We shall over come' എന്ന ഗാനം റോജർ വീണ്ടും പാടിയത് വെറും ഇസ്രയേൽ വിരുദ്ധവികാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടല്ല എന്നുവേണം കരുതാൻ. അതൊരു മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തനമാണ്. ഒരുതരം 'അരാഷ്ട്രീയത' ആ പ്രതിഷേധവിലാപത്തിനുണ്ട്. സമാധാനപ്രസ്ഥാനങ്ങൾ എക്കാലത്തും കേൾക്കേണ്ടിവന്നിട്ടുള്ള പഴിയാണ് അത് പുലർത്തുന്ന മാനവികതയുടെ 'അരാഷ്ട്രീയ' തണുപ്പ് എന്നത്. ഹമാസ് നടത്തുന്ന മനുഷ്യാവകാശലംഘനങ്ങൾ 'സ്വത്വരാഷ്ട്രീയ'സമരത്തിന്റെ അനിവാര്യ പാർശ്വഫലമായിക്കണ്ട് കണ്ടില്ലെന്ന് നടിക്കുകയും ഇസ്രയേലിന്റെ മനുഷ്യാവകാശലംഘനങ്ങളെമാത്രം വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിന്റെ പാർശ്വഫലമായ പരിമിത മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തനമാണ്. അപ്പോൾ ചികിത്സ കിട്ടാതെ ഗസ്സയിൽ മരിക്കുന്ന ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ ജീവിതാവകാശത്തിനുവേണ്ടി ഉള്ളുരുകി റോജർ വാട്ടേഴ്‌സ് പാടുന്നത് ഒരു ശുദ്ധ 'മനുഷ്യാവകാശഗാന'മായി മാറുന്നു. ഇസ്രയേൽവിരുദ്ധ ലോകാഭിപ്രായത്തെയോ, ഫലസ്തീൻ ജനതയുടെ മഹത്തായ പ്രതിരോധത്തിനെയോ ഇവിടെ വില കുറച്ചു കാണുന്നില്ല. എന്നാൽ ശരിയായ മനുഷ്യാവകാശപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ധാർമ്മിക പ്രതിസന്ധി ഹമാസിന്റെ മിസൈലും ഇസ്രയേലിന്റെ മിസൈലും ഏകാഗ്രമായി ഒരുന്നത്തിലേക്കു പായുന്നു എന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്. ചില സങ്കീർണവേളകളിൽ 'അരാഷ്ട്രീയത' ക്രിയാത്മകമായി മാറുന്നുണ്ട്.

'We shall over come' എന്ന ഗാനം 1900-ൽ ചാൾസ് ടിൻഡ്‌ലെ (Charles Tindley) എഴുതിയ സുവിശേഷ ഗാനത്തിൽനിന്നും കടംകൊണ്ട വരികളാണ്. അദ്ദേഹം വിചാരിക്കാത്ത തലങ്ങളിലേക്കാണ് മനുഷ്യന്റെ പ്രത്യാശ ആ ഗാനത്തെ വളർത്തിയത്. അമേരിക്കയിലെ പൗരാവകാശപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഗാനമായി അത് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത് 1947-ൽ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ മറ്റൊരു ഗാനത്തിനും ഒരുപക്ഷേ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഇന്റർനാഷണലിനോ, 'വെളിച്ചമേ നയിച്ചാലും' എന്ന സാർവ്വത്രിക പ്രാർത്ഥനയ്‌ക്കോ കൈവരിക്കാൻ കഴിയാത്ത ജനകീയത We shall over come-þന് നേടാൻ കഴിഞ്ഞത് ആ ഗാനത്തിന് ചിതയിൽനിന്നും ഉയിർക്കുമ്പോഴുള്ള തീവ്രത ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ്. ഗസ്സയിലെ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണത്തിനെതിരെയുള്ള ഏതൊരു ധാർമ്മികപ്രസംഗത്തെക്കാളും മാനവികമായ ആർജ്ജവം റോജർ വാട്ടേഴ്‌സ് ഈ ഗാനം പാടുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്നതിന്റെ കാരണം, ആ ഗാനം തകർന്ന മനുഷ്യന്റെ പുനരുത്ഥാനത്തിന്റെ സാധ്യതയെ പ്രകീർത്തിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ്.

1968 മാർച്ച് മുപ്പത്തിയൊന്നാം തീയതി കൊല്ലപ്പെടുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് നടത്തിയ പ്രസംഗത്തിൽ മാർട്ടിൻ ലൂഥർ കിങ്ങ് 'We shall over come' എന്ന് പ്രത്യാശിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരും വിരുദ്ധരും തിരിച്ചടികളുടെ നേരത്തിൽ ഈ ഗാനം പാടി മുന്നോട്ടുപോകാൻ കുതിച്ചു. വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ കോളേജ് കാമ്പസ്സുകളിൽ സമരവേളകളിൽ കുട്ടികൾ ഒരുമിച്ചു പാടും ഹം ഹോം ഗേ കാം യാബ്, ഏക് ദിൻ എന്ന് പ്രശസ്ത കവി ഗിരിജകുമാർ മാത്തൂർ ചെയ്ത വിവർത്തനമാണിത്. മുക്തിവാഹിനിയുടെ തിരത്തുമ്പത്ത് കയറിനിന്ന് രാജ്യത്തെ വിമോചനത്തിലേക്ക് നയിക്കുമ്പോൾ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ദുരന്തനായകൻ മുജിബുർ റഹ്മാനും പാടി 'We shall over come'.

മനുഷ്യരാശിയുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യേകിച്ച് പറയത്തക്ക എതിർപ്പുകളൊന്നുമില്ലാതെ ഗസ്സയിൽ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ ലംഘിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു കാര്യം ശിലാലിഖിതംപോലെ കാലാതിവർത്തിയാകുന്നു. പുരോഗതിയുടെ കാലചക്രങ്ങളിൽ തെല്ലും തുരുമ്പിക്കാതെ തുടർന്നുപോരുന്ന ഒന്ന് അമാനവികമായ ക്രൂരതയുടെ ചരിത്രമാണ്. ക്രൂരമായി പെരുമാറാനുള്ള ഒടുങ്ങാത്ത മനുഷ്യശേഷിയാണ്. അപ്പോൾ 'നാം എന്തായാലും അതിജീവിക്കും' എന്ന് മനുഷ്യൻ പാടുന്നത്, കാട്ടുതീ നക്കിത്തുടയ്ക്കുന്ന മരത്തിലെ ഒരു കിളി തന്റെ മുട്ടയെ അഗ്നിക്കു പ്രിയങ്കരമായ തൂവലാൽ പൊതിഞ്ഞു രക്ഷിക്കുമ്പോഴുള്ള ഒരു നിലവിളിയായിട്ടാണ്'.

4. സുചിത്ര മിത്രയുടെ സംഗീതവിപ്ലവം എങ്ങനെ വംഗദേശീയതയുടെ സ്വരരൂപകമായി മാറി എന്നന്വേഷിക്കുന്ന ലേഖനത്തിൽ നിന്നൊരു ഭാഗം: '1971-ൽ കിഴക്കൻ ബംഗാളിലെ ജനത, ബംഗബന്ധു മുജിബുർ റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം നടത്തിയപ്പോൾ യുദ്ധമുന്നണികൾക്ക് ആവേശം പകർന്ന ശബ്ദം സുചിത്രമിത്രയുടേതായിരുന്നു. അവർ പാടിയ 'ആമാർ ഷൊനാർ ബംഗ്ലാ, തോമായ് ഭാലോ ബാഷി' (എന്റെ സുവർണ ബംഗാൾ, നിന്നെ ഞാൻ പ്രണയിക്കുന്നു) എന്ന ടാഗോർ വരികൾ ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചനസമരത്തിന്റെ വൈദ്യുതി ആയിരുന്നു. 1943-ൽ ബംഗാളിനെ ഭക്ഷ്യക്ഷാമം കാർന്നുതിന്നപ്പോൾ സുചിത്രമിത്ര ഗ്രാമഗ്രാമാന്തരങ്ങളിൽ നടന്നുപാടി ഫണ്ടു ശേഖരിച്ചു. ടാഗോർ സംഗീതത്തിന്റെ കറകളഞ്ഞ പ്രയോക്താവ് ആയിരുന്നു അവർ. ആ സംഗീതത്തിന്റെ പ്രത്യേകത അത് വിശ്രമവേളകളെ അനുഭൂതിയാൽ സമ്പന്നമാക്കുവാനുള്ളതല്ല എന്നതാണ്. അത് ഒരു ദേശീയതയുടെ ഏകീകരണശക്തിയാണ്. കേരളത്തിനെ ഏകീകരിക്കുന്ന ഒരു സംഗീതമില്ല. ഒരു പാട്ടുപോലുമില്ല. യേശുദാസ് എന്ന ഗായകനാണ്, വ്യക്തിയാണ്, നാലുപതിറ്റാണ്ടുകളോളം മലയാളിയെ സ്വാധീനിച്ച സംഗീതശാഖ. അതിന് കേരളത്തിന്റെ ജീവിതമോ ജീവിതേച്ഛയോ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുവാൻ കഴിയില്ല. ഒരുകാലത്തുണ്ടായ ഇടതുപക്ഷ നാടകഗാനങ്ങൾ മാത്രമാണ് പൊതുസമൂഹസംഗീതമെന്നു പറയാവുന്ന ഒരു ശാഖ ആയത്. എന്നാൽ അത് മുറിച്ചുവെച്ച ആകാശംപോലെ ഒന്നാണ്. മുൻ-പിൻ ബന്ധങ്ങളില്ലാതെ, ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയി. അതുകൊണ്ടാണ് ബംഗാളിൽ രബീന്ദ്രസംഗീതം കാലാനുഗതമായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടപ്പോൾ, കേരളത്തിലെ നാടകഗാനങ്ങൾ അകാലത്തിൽ പഴഞ്ചനായിപ്പോയത്. ഇതിനെക്കുറിച്ചൊക്കെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ യവനിക, ഇടതും വലതുമായി തിരിഞ്ഞുമാറി. അതാ, സുചിത്രമിത്ര വേദിയിൽ. ഇന്നും എന്റെ ഓർമ്മയിൽ ആ രൂപം. കഴുകി, വൃത്തിയായ വംഗദേശീയത. അനാവശ്യസ്ഥൂലതകളില്ലാത്ത ശരീരവും ശാരീരവും. നര വന്ന മധ്യവർഗ കുലീനത. ഉടുത്തുകെട്ടുകളില്ലാത്ത ആത്മവിശ്വാസം. ആ രൂപത്തിൽതന്നെ വംഗദേശീയതയുടെ ബലവും ക്ഷീണവും ഉണ്ടായിരുന്നു'.

ചുരുക്കിപ്പറയട്ടെ, മലയാളത്തിൽ കലാപഠനങ്ങൾ ലാവണ്യവിചാരത്തിലും രാഷ്ട്രീയവിചാരണയിലും കൈവരിച്ച സാംസ്‌കാരികവും ചരിത്രാത്മകവുമായ ഇരട്ടനേട്ടങ്ങളുടെ സുവർണപാഠങ്ങളിലൊന്നാണ് 'പാട്ടും കാലവും'. അക്കാദമികമെന്നതിനെക്കാൾ ജേണലിസ്റ്റിക്കും സൈദ്ധാന്തികമെന്നതിനെക്കാൾ സൗന്ദര്യാത്മകമായിരിക്കുമ്പോഴും ഈ പുസ്തകത്തിലെ രചനകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന അന്തർനാദങ്ങൾ മലയാളിയുടെ കലാനുഭൂതികളെ, വിശേഷിച്ചും കേൾവിയുടെ ഭാവഭൂപടങ്ങളെ, കൂടുതൽ സാർഥകവും സഫലവുമാക്കുകതന്നെ ചെയ്യും.

പുസ്തകത്തിൽ നിന്ന് : -

'ഇടതുകയ്യിൽ തംബുരു ചേർത്തുവച്ച് ഭഗവദ്കീർത്തനം നടത്തിവന്നിരുന്ന മുത്തച്ഛന്റെ പേരാണ് ഭീമസേനൻ. തന്റെ പതിനാറുമക്കളിൽ മൂത്തവന് അച്ഛന്റെ പേരിടാൻ ഗുരുരാജ് ജോഷി തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നുയ ഭീംസെന് അമ്മയെ വളരെ ചെറിയ പ്രായത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടു. സ്‌കൂളിൽനിന്ന് എന്നും വൈകിവരുന്ന മകനെ അന്വേഷിച്ചിറങ്ങിയ അച്ഛൻ കണ്ടെത്തിയത് വഴിയരികിലെ സംഗീതവിൽപ്പനശാലയ്ക്കു മുന്നിൽനിന്ന് ഉസ്താദ് അബ്ദുൾ കരിം ഖാന്റെ ജീൻജ്യോതി രാഗത്തിലുള്ള തുംരി കേട്ടുകൊണ്ടുനിൽക്കുന്ന മകനെയാണ്. ഒരുപക്ഷേ ആ ബാലന് അറിയാമായിരുന്നു, കിരാന ഖരാനയുടെ സ്ഥാപകനുമായി ജന്മദീർഘമായ ഒരു കരാറിൽ താൻ കുരുങ്ങിപ്പോകുമെന്ന്. ആ കരാർ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ഭാഗ്യങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. രാംകലിയിലെ തീവ്രമധ്യമ സ്വരംപോലെ ആ പത്തുവയസ്സുകാരനിൽ അബ്ദുൾ കരിം ഖാൻ കനം വച്ചുനിന്നു. ഒരു തീവ്രഭംഗിയായി. അബ്ദുൾ കരിം ഖാൻ ഹരിയാന-ഉത്തർപ്രദേശ് അതിർത്തിഗ്രാമമായ കിരാനയിൽ നിന്നാണെങ്കിലും ജീവിതം മുഴുവൻ യാത്രയിലായിരുന്നു. മൈസൂറിലാണ് കൂടുതൽ കാലം. അവസാനം ആരും തിരിച്ചറിയാതെ പോണ്ടിച്ചേരി റയിൽവേ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിൽ മരിച്ചുകിടന്നു. എന്നാൽ കരിം ഖാന്റെ നിർത്താത്ത അലച്ചിൽ ആ സംഗീതത്തോടൊപ്പം ഭീംസെൻ എന്ന കുട്ടിയെ പിടികൂടിയിരുന്നു. പാട്ട് പഠിപ്പിക്കുവാൻ അച്ഛൻ ഏർപ്പാടാക്കിയിരുന്ന ജാനപ്പ കുർട്‌കോടി(ഉസ്താദ് ഇനിയത് ഖാന്റെ ശിഷ്യൻ)യുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ കുട്ടി തൃപ്തനല്ലായിരുന്നു. ജീവചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നത്, പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ ഭീംസെൻ ജോഷി വീട്ടിൽനിന്ന് ഒളിച്ചോടി എന്നാണ്. പിന്നീടുള്ള മൂന്നുകൊല്ലക്കാലം ഒരു ഗുരുവിനെ അന്വേഷിച്ചുള്ള യാത്രയായിരുന്നു. പതിനൊന്നാംവയസ്സിൽ ഒരു ഗുരുവിനെ അന്വേഷിച്ചു നടക്കുന്ന ഒരു കുട്ടിയുടെ ശിശുസഹജമല്ലാത്ത ഏകാഗ്രതയ്ക്ക് അമാനുഷമായ ഒരു തലമുണ്ട്. അസാധാരണമെന്ന അർഥത്തിൽ മാത്രമാണ് അമാനുഷമായ ഒരു തലമുണ്ടെന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞത്. ആ അസാധാരണത ആ സംഗീതത്തെ അമാനുഷമാക്കി. അദ്ദേഹം പാടിപ്പാടി കടൽപോലെ വിശാലമാക്കിയ പ്രഭാതരാഗമാണ് ലളിത്. ഇപ്പോൾ ഞാൻ കിരാന ഖരാനയുടെ ശക്തിദുർഗങ്ങളിലൊന്നായ ലളിത് കേൾക്കുകയാണ്. സുഹൃത്തേ, ഇത് അമാനുഷമാണ്. തീർച്ച. അടുത്തകാലത്തൊന്നും ഇതുപോലെ വേറൊരാൾ പാടാൻ പോകുന്നില്ല.

നാടുവിട്ട ഭീംസെൻ ജോഷി, ഖരഗ്പൂർ, ലക്‌നൗ, വാരാണസി, ഗ്വാളിയോർ, കൊൽക്കത്ത, ജലന്ധർ തുടങ്ങിയ സംഗീതകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ജീവിച്ചു. പിൽക്കാലത്ത് കിരാന ഖരാനയിലെ കറകളഞ്ഞ ഗുരുവായ സവായ് ഗന്ധർവയുടെ ശിഷ്യനായി മാറിയെങ്കിലും എല്ലാ ഖരാനകളുടെയും മേൽ പറക്കുന്ന ഉച്ചസ്ഥായിയിലെ പരുന്തായി അദ്ദേഹം മാറിയതിനുള്ള പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു കാരണം പതിനൊന്നാം വയസ്സുമുതൽ മൂന്നുകൊല്ലം അദ്ദേഹം വിവിധയിടങ്ങളിൽനിന്നു നേടിയ ശിക്ഷണങ്ങൾ ആയിരിക്കണം. ഗ്വാളിയോറിൽ അദ്ദേഹം മഹാനായ ഉസ്താദ് ഹാഫിസ് അലിഖാന്റെ കീഴിലും പണ്ഡിറ്റ് രാജാഭയ്യയുടെ കീഴിലും പഠിച്ചു. പിന്നീട് ജലന്ധറിൽവച്ച് പണ്ഡിറ്റ് നാരായണൻ റാവു പട്‌വർധനാണ്, ഭീംസെൻ ജോഷിയോട് പറയുന്നത് ജന്മനാട്ടിൽ, തൊട്ടയൽപക്കത്തുതന്നെ നാദഭദ്രനായ ഗുരു ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ നാടുമുഴുവൻ അലയേണ്ടതില്ല എന്ന്. ഉത്തര കർണാടകയിലെ ധാർവാഡിൽ ഗദാഗ് എന്ന സ്ഥലമാണ് ഭീംസെൻ ജോഷിയുടെ ജന്മദേശം. അതിനടുത്തുള്ള കുണ്ട്‌ഗോൽ എന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു പണ്ഡിറ്റ് രാംബാവുകുണ്ട്‌ഗോൽക്കർ താമസിച്ചിരുന്നത്. കിരാന ഖരാനയുടെ സ്ഥാപകരായി അറിയപ്പെടുന്ന ഉസ്താദ് അബ്ദുൾ കരിംഖാൻ, ഉസ്താദ് അബ്ദുൾ വഹീദ് ഖാൻ എന്നിവരിൽ ഒരാളായ കരിംഖാൻ സാഹിബിന്റെ പ്രധാന ശിഷ്യരിൽ പ്രമുഖനായിരുന്ന പണ്ഡിറ്റ് രാംബാവു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് സവായ് ഗന്ധർവ എന്നായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സമീപത്തേക്ക് ഭീംസെൻ ജോഷിയെ അച്ഛൻ കൊണ്ടുചെല്ലുമ്പോൾ പ്രായം പതിന്നാല്. സവായ് ഗന്ധർവ കുട്ടിയോട് ഒരു പാട്ടുപാടാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. പാടിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ സവായ് ഗന്ധർവ പറഞ്ഞു: 'നിന്നെ ഞാൻ പഠിപ്പിക്കുവാൻ തയ്യാറാണ്. എന്നാൽ ഇതുവരെ പഠിച്ചതു മുഴുവൻ മറക്കാൻ തയ്യാറാകണം'.

എനിക്കറിയല്ല ഭീംസെൻ ജോഷി പഠിച്ചതു മുഴുവൻ മറന്നോ എന്ന്. ആഗ്ര ഖരാനയുടെയും ഗ്വാളിയോർ ഖരാനയുടെയുമൊക്കെ ഭാവവിശേഷതകൾ ആ ഗാനഗജരവത്തിന് വന്നത് പിന്നെങ്ങനെയാണ? ഈ കുറിപ്പു വായിക്കുന്നവരിൽ മിക്കവരും ഭീംസെൻ ജോഷിയുടെ സംഗീതം കേട്ടിട്ടുള്ളവരായിരിക്കും എന്നെനിക്ക് ഉറപ്പാന്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതം എന്റെ മനസ്സിലേക്കു കൊണ്ടുവരുന്ന ബിംബം, വനഭംഗിയായ ഒരു ഒറ്റയാൻ കടുവയുടേതാണ്. അപൂർവങ്ങളിൽ അപൂർവം. ഒരു വനത്തിനു മുഴുവൻ ഒരാളുടെ മിന്നലാട്ടങ്ങൾ മതി. എന്നാൽ വനത്തിലെ കടുവയ്ക്ക് നിർണയിക്കപ്പെട്ട അതിർത്തികൾ ഉണ്ട്. കിരാനയുടെ കടുവ അതിർത്തികൾ അലിയിച്ച് സർവ ഖരാനകളിലും വിഹരിച്ചു. അതിനുള്ള ആർജവം അതിർത്തികളിൽ പാരമ്പര്യമുള്ള ഈ ഗായകനു ലഭിച്ചത് പതിനൊന്നാം വയസ്സു മുതൽ മൂന്നുകൊല്ലം നടത്തിയ വലിയ വിഹരിക്കലുകളാണ്.

സവായ് ഗന്ധർവയുടെ കൂടെ ഗുരുകുലസമ്പ്രദായത്തിൽ താമസിച്ചു പഠിച്ച ഭീംസെൻ ജോഷി, പിൽക്കാലത്ത് സർവകലാശാലകൾ വഴിയുള്ള സംഗീതാഭ്യസനത്തിന് പൂർണമായും എതിരായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സംഗീതം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധി സംഗീതാഭ്യസനത്തിലെ ഗുരുകുല സമ്പ്രദായം ഇല്ലാതായതാണ്.

ഒരു കൊല്ലം സവായ് ഗന്ധർവയുടെ കൂടെ താമസമാക്കിയ മകനെ കാണുവാൻവേണ്ടി അച്ഛൻ ഒരിക്കൽ ചെന്നു. അപ്പോൾ കണ്ടത് വലിയ കുടങ്ങളിൽ വെള്ളം ചുമന്നു മുകളിലേക്കു കയറുന്ന മകനെയാണ്. വല്ലാതെ മെലിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. കഴുത്തിലെ ഞരമ്പുകൾ പുറത്തേക്ക് കാണാം. മകൻ അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു. തനിക്ക് നല്ല പനിയുണ്ടെന്ന്. ദേഷ്യം സഹിക്കാൻ വയ്യാതെ ഗുരുരാജ് ജോഷി, സവായ് ഗന്ധർവയുടെ അടുത്തുചെന്നു. ഗുരു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ രീതികൾ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിൽ അവനെ തിരിച്ചുകൊണ്ടു പൊയ്‌ക്കൊള്ളൂ'. മകൻ പോകാൻ കൂട്ടാക്കിയില്ല. അതിർത്തികളില്ലാത്ത ആ കടുവ കിരാന ഖരാനയുമായി ഒരു കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടുപോയിരുന്നല്ലോ!'.

പാട്ടും കാലവും 
എസ്. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ
കറന്റ് ബുക്‌സ്, തൃശൂർ
2018, വില: 325

ഷാജി ജേക്കബ്‌    
കേരള സര്‍വകലാശാലയില്‍ ഗവേഷകവിദ്യാര്‍ത്ഥിയായിരുന്ന കാലത്ത് കലാകൗമുദി വാരികയില്‍ തുടര്‍ച്ചയായി ലേഖനങ്ങളും ഫീച്ചറുകളും എഴുതിത്തുടങ്ങി. ആനുകാലികങ്ങളിലും, പുസ്തകങ്ങളിലും, പത്രങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയസാംസ്‌കാരിക വിഷയങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച നിരവധി ലേഖനങ്ങളും പഠനങ്ങളും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അക്കാദമിക നിരൂപണരംഗത്തും മാദ്ധ്യമവിമര്‍ശനരംഗത്തും സജീവമായ വിവിധ വിഷയങ്ങളില്‍ ഷാജി ജേക്കബിന്റെ നൂറുകണക്കിനു രചനകള്‍ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്.

Readers Comments

മലയാളത്തിൽ ടൈപ്പ്‌ ചെയ്യാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക്‍ ചെയ്യുക
കമന്റ് ബോക്‌സില്‍ വരുന്ന അഭിപ്രായങ്ങള്‍ മറുനാടന്‍ മലയാളിയുടേത് അല്ല. മാന്യമായ ഭാഷയില്‍ വിയോജിക്കാനും തെറ്റുകള്‍ ചൂണ്ടി കാട്ടാനും അനുവദിക്കുമ്പോഴും മറുനാടനെ മനഃപൂര്‍വ്വം അധിക്ഷേപിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവരെയും അശ്ലീലം ഉപയോഗിക്കുന്നവരെയും മറ്റു മലയാളം ഓണ്‍ലൈന്‍ ലിങ്കുകള്‍ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നവരെയും മതവൈരം തീര്‍ക്കുന്നവരെയും മുന്നറിയിപ്പ് ഇല്ലാതെ ബ്ലോക്ക് ചെയ്യുന്നതാണ് - എഡിറ്റര്‍

MNM Recommends

Loading...
TODAYLAST WEEKLAST MONTH
2000ൽ നാവായിക്കുളത്ത് നിക്കാഹ്; രണ്ടാം ഗർഭം അലസിപ്പിച്ചത് തന്നിഷ്ട പ്രകാരം; പുരുഷ സുഹൃത്തുക്കളുമായുള്ള ഭാര്യയുടെ സൗഹൃദം ബഹറിനിലെ ബിസിനസിനെ തകർത്തു; യുഎഇയിൽ നിഷേധിച്ചത് ഭർത്താവിന്റെ അവകാശങ്ങൾ; തിരുവനന്തപുരത്ത് നിശാ ക്ലബ്ബുകളിൽ ഉല്ലസിപ്പിച്ചപ്പോൾ തകർന്നത് തന്റെ ജീവിതം; ശ്രീറാമുമായുള്ള അപകടത്തെ കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ കിട്ടിയത് അസഭ്യം; വഫായ്‌ക്കെതിരെ വിവാഹ മോചന ഹർജിയിൽ ഭർത്താവ് ഉന്നയിക്കുന്നത് ഗുരുതര ആരോപണങ്ങൾ; ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിലെ അഭിമുഖ വാദമെല്ലാം പൊളിയുമ്പോൾ
ഇസ്ലാമികമല്ലാത്ത ജീവിതരീതി; പരപുരുഷ ബന്ധം; അനുമതിയില്ലാതെ വിദേശയാത്രകൾ; തന്റെ ചെലവിൽ വാങ്ങിയ കാർ സ്വന്തം പേരിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് ഇഷ്ടാനുസരണം രഹസ്യയാത്രകൾ; വഴിവിട്ട ജീവിതം ചോദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ പറഞ്ഞത് തന്റെ കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെട്ടാൽ പാഠം പഠിപ്പിക്കുമെന്ന്; വഫയ്ക്ക് കേരളത്തിലുള്ളത് ഉന്നത ബന്ധങ്ങളെന്നും വിവാഹമോചന ഹർജിയിൽ ആരോപണം; ഫിറോസ് വിവാഹ മോചനത്തിന്; ശ്രീറാമിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച വഫ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞതെല്ലാം പച്ചക്കള്ളം
ടിക് ടോക്കിൽ പരിചയപ്പെട്ട യുവാവുമായി പ്രണയത്തിലായപ്പോൾ കുടുംബത്തെ മറന്നു; ഗൾഫിലുള്ള ഭർത്താവിനേയും മകളേയും ഉപേക്ഷിച്ച് വീട് വിട്ടിറങ്ങിയത് വിവാഹിതയെന്ന കാര്യം കാമുകനിൽ നിന്ന് മറച്ച് വച്ചും; കാമുകിയുടെ കഥ അറിഞ്ഞപ്പോൾ ഒഴിഞ്ഞുമാറി കാമുകൻ; വിവാഹ വാഗ്ദാനം നൽകി പീഡിപ്പിച്ചെന്നാരോപിച്ച് യുവതിയുടെ പരാതി മഞ്ചേരി പൊലീസിന്; ടിക് ടോക് കളിച്ച് നടന്ന മുഹമ്മദ് ആസിഫ് അറസ്റ്റിൽ
മണ്ണുമാന്തിയുപയോഗിച്ച് തിരയുമ്പോൾ കണ്ടത് തലമുടി; പുറത്തെടുത്തപ്പോൾ കിട്ടിയത് തല മാത്രം; ` ആ കാഴ്ച കണ്ടപ്പോൾ തന്നെ എന്റെ കണ്ണിൽ ഇരുട്ട് കയറി`; നെഞ്ചിൽ വല്ലാതെ ഒരു വേദന അനുഭവപ്പെട്ടു; വെള്ളം കുടിച്ചിട്ടും മുഖം കഴുകിയിട്ടും മരവിപ്പ് മാറിയില്ല; പിന്നെ മനോനില തെറ്റി ഇറങ്ങി ഓടി; ഉണ്ണിയുടേത് കവളപ്പാറയിലെ എല്ലാ ജെസിബി ഓപ്പറേറ്റർമാരും നേരിടുന്ന കരള് പിളർക്കുന്ന അനുഭവം
കൈയിലുണ്ടായിരുന്ന സമ്പാദ്യമെല്ലാം ചിലവഴിച്ച് നിർമ്മിച്ചത് ആരെയും അമ്പരപ്പിക്കുന്ന സ്വപ്‌നസൗധം; പ്രളയം വില്ലനായപ്പോൾ തകർന്നത് 73 ലക്ഷം രൂപയുടെ വീട്; നഷ്ടമായത് പുതിയ കാറും ബൈക്കും സ്വർണാഭരണങ്ങളും വീടിന്റെ ആധാരവും; ഏതുനിമിഷവും നിലം പതിക്കാവുന്ന വീട്ടിനുള്ളിൽ കൂടി ഒഴുകുന്നത് പുഴ; എന്ത് ചെയ്യുമെന്ന് അറിയാതെ കുഴങ്ങി ഒരു കുടുംബം
ആറാം വയസുമുതൽ അച്ഛന്റെ കാമാർത്തി തീർക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ട പെൺകുട്ടി എല്ലാം സഹിച്ചത് നീണ്ട 15 വർഷം; ഗർഭനിരോധന ഉറകളും ഗുളികയും നൽകി സ്വന്തം മകളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യാൻ ഒന്നര പതിറ്റാണ്ടുകാലം കൂട്ടുനിന്നത് പെറ്റമ്മ തന്നെ; എല്ലാം തുറന്ന് പറഞ്ഞ് 22കാരി പരാതി നൽകിയത് അനുജത്തിയെയും അച്ഛനും അമ്മയും കണ്ണുവെച്ചതോടെ
ആനപ്പുറത്ത് വരൻ... പിന്നാലെ പാട്ടും പാടി വരന്റെ സുഹ്യത്തുക്കൾ; ഫോട്ടോയെടുത്തും സെൽഫിയെടുത്തും ആഘോഷങ്ങൾ തകൃതി; നാട് പ്രളയ ദുരിതാശ്വാസത്തിൽ കൈമെയ് മറഞ്ഞ് ഒന്നിക്കുമ്പോൾ ആഡംബര വിവാഹം കണ്ട് മൂക്കത്ത് വിരൽവെച്ച് നാട്ടുകാർ; നേരത്തെ ആഡംബര വിവാഹത്തിനെതിരെ മുസ്ലിംലീഗ് നടത്തിയ കാമ്പയിൽ എവിടെപോയെന്ന് അണികൾ; കോഴിക്കോട് വില്ല്യാപ്പള്ളിയിൽ ആനപ്പുറത്തേറിയെത്തിയ വരന് നവമാധ്യമങ്ങളുടെ രൂക്ഷ വിമർശനം
മൊബൈൽ ഭ്രമം ഫാൻസിക്കടക്കാരനെ എത്തിച്ചത് ടിക് ടോക്കിൽ; പാലക്കാടുകാരിയെ കിട്ടിയപ്പോൾ ആർത്തുലസിക്കലും; പ്രണയം നടിച്ച് എല്ലാം നേടിയപ്പോൾ കൈകഴുകൽ; ടിക് ടോക്കിലെ വിശ്വസ്തനെ വിശ്വസിച്ച് ഭർത്താവിനേയും മക്കളേയും ഉപേക്ഷിച്ച കാമുകിക്ക് കറളിക്കാടൻ മുഹമ്മദ് ആസിഫ് കൊടുത്തത് എട്ടിന്റെ പണി; യുവതിയെ വശീകരിച്ച് കീഴ്‌പ്പെടുത്തിയത് കുട്ടികളുടെ അമ്മയെന്ന് അറിഞ്ഞു തന്നെ; മഞ്ചേരിയിൽ ടിക് ടോക് ചർച്ചയ്ക്ക് പുതുമാനം
പാക്കിസ്ഥാൻ നിയന്ത്രിത കാശ്മീരിലേക്ക് വെടിയുതിർത്ത് ഇന്ത്യൻ സേന; രണ്ട് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടെന്ന് തുറന്ന് സമ്മതിച്ച് പാക്കിസ്ഥാനും; പാക് പിന്തുണയോടെ പ്രതിഷേധിക്കാൻ ശ്രമിച്ച 4000 പേരെ തടവിലാക്കി; കാശ്മീർ വിഷയത്തിൽ വിട്ടു വീഴ്ചയില്ലെന്ന നിലപാടുമായി ഇന്ത്യ മുന്നോട്ട്; കാര്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചപ്പോൾ ട്രംപും പച്ചക്കൊടി കാണിച്ചെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ; പാക്കിസ്ഥാൻ നിലപാടുകളെ പരസ്യമായി തള്ളി അഫ്ഗാനും; കാശ്മീരിൽ ചിലയിടങ്ങിൽ വീണ്ടും നിശാനിയമം
ബഹറിനിലെ അഴിക്കുള്ളിൽ ഒന്നര മാസം കിടന്നത് ഗോകുലം ഗോപാലന്റെ മൂത്ത മകൻ; ബൈജു ഗോപാലൻ ജയിൽ മോചിതനായെന്നും സൂചന; ബിസിനസ് ഡീലിലെ ചതിക്കുഴികളാണ് പ്രശ്‌നങ്ങൾക്ക് കാരണമെന്നും വിശദീകരണം; പ്രശ്‌നം മുഴുവൻ പരിഹരിച്ചെന്നും റിപ്പോർട്ട്; ചിട്ടി കമ്പനിയും മെഡിക്കൽ കോളേജും സിനിമ നിർമ്മാണവും വാട്ടർ കമ്പനിയും നക്ഷത്ര ഹോട്ടലുകളുമുള്ള വമ്പൻ വ്യവസായിയുടെ മകന്റെ അറസ്റ്റ് കേട്ട് ഞെട്ടി മലയാളികൾ; ഫ്‌ളവേഴ്‌സ് ചാനൽ ഉടമയുടെ കുടുംബാംഗത്തിന്റെ ജയിൽ വാസത്തിൽ ദുരൂഹത തുടരുന്നു
സ്‌കൂളിൽ തല കറങ്ങി വീണ പന്ത്രണ്ടുകാരി; അദ്ധ്യാപകർ ആശുപത്രിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ അറിഞ്ഞത് ഗർഭിണിയെന്ന വിവരം; അബോർഷൻ നടന്നപ്പോൾ ചൈൽഡ് ലൈനുകാരും ഓടിയെത്തി; പുറത്തു വന്നത് പതിനൊന്നുകാരന്റെ പീഡന കഥ; ബന്ധുവായ ബാലനെതിരെ ബലാത്സംഗം കുറ്റം ചുമത്തി പോക്‌സോ കേസെടുത്ത് പൊലീസ്; പീഡനം നടന്നത് രണ്ട് കുട്ടികളും ഒരു വീട്ടിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ; പീഡനം തെളിയിക്കാൻ ഇനി ഡിഎൻഎ ടെസ്റ്റ്; കേരളം ചർച്ച ചെയ്യുന്ന വിചിത്ര പീഡനക്കേസ് ഇങ്ങനെ
നിന്റെ തന്ത കറിയ തന്നെയാണെങ്കിൽ കിട്ടിയ അടിയുടെയും ഇടിയുടെയും നിലവിളിയുടെയും വീഡിയോ പുറത്തുവിടെടാ...ഊളെ എന്ന തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കൽ പോസ്റ്റുമായി പ്രീജിത്ത് രാജ്; രഹസ്യ ക്യാമറ വെച്ചെന്ന് പരസ്യമായി വിളിച്ചു പറയുന്ന 'സ്‌കങ്കറിയ' പേടിയുടെ അവസ്ഥാന്തരമെന്ന് ദീപാ നിശാന്ത്; നാണമില്ലാത്തവന്റെ ആസനത്തിൽ ആൽ മുളച്ചാൽ അതുമൊരു തണൽ എന്ന് സുനിതാ ദേവദാസിന്റെ ഉപദേശവും: വിനു ജോണിനെ കടന്നാക്രമിക്കുന്നവർ മറുനാടനേയും വെറുതെ വിടുന്നില്ല; വ്യാജ ആരോപണവുമായി വീണ്ടും സൈബർ സഖാക്കൾ
ശ്രീറാമിനെ വഫ വണ്ടിയിൽ കയറ്റിയ കവടിയാർ കൊട്ടാരത്തിനു സമീപത്ത് അവിടെ നടന്നതിനെല്ലാം സാക്ഷിയായി ബഷീറും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാം; ആ ഫോൺ കണ്ടെടുക്കാൻ സാധിച്ചാൽ കേസിന്റെ കഥ മാറും; പൊലീസുകാരൻ രാത്രി 1.56ന് ഫോണിലേക്ക് വിളിച്ചിരുന്നു; മറുതലയ്ക്കൽ ആരോ ഫോൺ എടുക്കുകയും കട്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു; അതിനു ശേഷം ആ ഫോൺ ഓൺ ആയിട്ടില്ല: മ്യൂസിയത്തിലെ അപകടത്തിലെ ദുരൂഹത ചർച്ചയാക്കി സോഷ്യൽ മീഡിയ: അന്വേഷണത്തിൽ നിറയുന്നത് കള്ളക്കളികൾ തന്നെ
അടിയന്തര ബ്രേക്കിങ്! അയൽവാസിയെ കേറിപ്പിടിച്ചതിന് വിനു വി ജോൺ എന്നയാളെ നാട്ടുകാർ എടുത്തിട്ട് പെരുമാറി: ചാനൽ അവതാരകനെതിരെ വ്യാജ വിവരം പോസ്റ്റ് ചെയ്തത് ഡിവൈഎഫ്‌ഐയുടെ താനൂർ മേഖലാ സെക്രട്ടറി; അപമാനിക്കൽ പോസ്റ്റിനെതിരെ ഡിജിപിക്ക് പരാതി നൽകാൻ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് മാധ്യമ പ്രവർത്തകൻ; സഖാക്കളുടെ സൈബർ ഗുണ്ടായിസത്തിന്റെ വികൃത മുഖം കണ്ട് ഞെട്ടി സോഷ്യൽ മീഡിയ; കേസും അറസ്റ്റും ഒഴിവാക്കാൻ ന്യായീകരണത്തിന്റെ പുതു തന്ത്രവുമായി ഷിഹാബ് അമനും
ദുരിതാശ്വാസനിധിയിൽ വേഗം പണമെത്തി, എന്നാൽ പണം വേഗത്തിൽ അർഹതപ്പെട്ടവരിലേക്ക് എത്തിയില്ല; നമുക്കൊരു മുഖ്യമന്ത്രിയുണ്ട്, മന്ത്രിമാരുണ്ട്, എംപിമാരുണ്ട്, എംഎൽഎമാരുണ്ട്.. ഒരു സംവിധാനം മുഴുവൻ ഉണ്ട്; എന്നിട്ടും ജനങ്ങളിലേക്ക് എന്തുകൊണ്ട് സഹായം എത്തുന്നില്ല? സർക്കാറിനെ വിമർശിച്ച ധർമ്മജൻ ബൊൾഗാട്ടിയെ പച്ചത്തെറി വിളിച്ച് സിപിഎം സൈബർ പോരാളികൾ; നിന്നെ എടുത്തോളാം.. എന്നു ഭീഷണിപ്പെടുത്തി തെറിവിളികൾ
കേരളത്തിൽ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നത് ഹിറ്റ്‌ലർ ഭരണമാണ് എന്ന് ആർക്കെങ്കിലും ഇനി സംശയമുണ്ടോ? സർക്കാരിന്റെ ധൂർത്തിനെതിരെ നിലപാട് എടുത്ത മറുനാടനെതിരെ കേസ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത് കേരളാ പൊലീസ്; ചാർജ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത് പൊലീസിനേയോ ഫയർഫോഴ്‌സിനേയോ ആംബുലൻസിനേയോ തെറ്റിധരിപ്പിക്കുന്ന തരത്തിൽ പെരുമാറിയതിന്; കേരളാ സർക്കാരിന്റെ ധൂർത്തിനെതിരെ പ്രതികരിച്ച 19 പേർക്കെതിരെ കള്ളക്കേസ്; അസഹിഷ്ണതയുടെ പേരിൽ കേന്ദ്രത്തെ നിരന്തരം വിമർശിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സർക്കാരിന്റെ 'സഹിഷ്ണുത'യുടെ കഥ
പ്രിഡിഗ്രി കാലത്തെ പ്രണയം അസ്ഥിക്ക് പിടിച്ചത് മഹാരാജാസിലെ ഡിഗ്രിക്കാലത്ത്; എന്തു വന്നാലും മനസ്സിലെ ആഗ്രഹം പറയാൻ ചെന്ന വാലന്റൈന് കിട്ടിയത് വിവാഹത്തിന് സമ്മതമെങ്കിൽ മാത്രം സൗഹൃദമെന്ന സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന പാട്ടുകാരന്റെ മറുപടിയും; അടുത്ത പ്രണയ ദിനത്തിൽ കിട്ടിയത് 'എന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക്' എന്നു പറഞ്ഞെഴുതിയ പ്രണയ ലേഖനം; എല്ലാവരുടേയും സമ്മതത്തോടെ വിവാഹവും; ശ്രീലത മായുമ്പോൾ ബിജു നാരായണനെ ആശ്വസിപ്പിക്കാനാകാതെ സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും
വിവാഹം കഴിഞ്ഞ അബുദാബിക്കാരി! ആഗ്രഹിച്ചത് കേരളത്തിലെ ഉന്നതരുടെ അടുത്ത സുഹൃത്താകാൻ; മോഡലായി തിളങ്ങിയതും സ്വപ്‌ന സമാനമായ സൗഹൃദങ്ങളുടെ കാവൽക്കാരിയാകാൻ; ശ്രീറാം വെങ്കിട്ടരാമനൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നത് മലയാളിയായ പ്രവാസി യുവതി തന്നെ; ആഘോഷിച്ചത് കൂട്ടുകാരന്റെ പഠനം കഴിഞ്ഞുള്ള മടങ്ങി വരവും; നിവർത്തിയില്ലാതെ ഐഎഎസ് സുഹൃത്തിനെ തള്ളി പറഞ്ഞ് ഒടുവിൽ മലക്കം മറിച്ചിൽ; മ്യൂസിയത്തെ അപകടത്തിൽ വിവാദത്തിലാകുന്നത് വാഫാ ഫിറോസ് എന്ന പട്ടം മരപ്പാലത്തുകാരി
ശബരിമല ഓപ്പറേഷന് ചുക്കാൻ പിടിച്ച എസ്‌പി ഹരിശങ്കർ ഐപിഎസിന്റെ അമ്മായിഅപ്പൻ; ഇടതുപക്ഷത്തോട് അടുപ്പമുള്ള പഴയ എസ് എൻ ഡി പി നേതാവ്; മേൽപ്പാലത്തിൽ ക്രമക്കേട് കണ്ടെത്തിയ അസിസ്റ്റന്റ് ഏക്‌സിക്യുട്ടീവ് എൻജിനിയർ ചർച്ചയാക്കിയത് എം സി റോഡിൽ കോട്ടയം സംക്രാന്തിയിലെ പാലം കുളമാക്കിയ കോൺട്രാക്ടറുടെ മറ്റൊരു കള്ളക്കളി; ശ്രീധന്യയും കളിമാനൂർ ചന്ദ്രബാബുവും സുധാകര മന്ത്രിക്ക് വേണ്ടപ്പെട്ടവർ; വൈറ്റിലയിൽ സത്യം മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് സിപിഎം ബന്ധമുള്ള അതിവിശ്വസ്തനെ രക്ഷിച്ചെടുക്കാൻ തന്നെ
ചതിച്ചതാണ്.. എന്നെ ചതിച്ചതാണ്; ചാനൽ പരിപാടിക്കിടെ കുടിവെള്ളം എന്നപേരിൽ എല്ലാവർക്കും കൊടുക്കുന്ന ഗ്ലാസിന് പകരം എനിക്ക് വേറൊരു ഗ്ലാസിൽ എന്തോ തന്നു; പിന്നീട് ഞാൻ പറഞ്ഞതൊന്നും സ്വബോധത്തോടെയല്ല; പരിപാടി കഴിഞ്ഞ് അരമണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞിട്ടും തലയുടെ മത്ത് മാറിയിട്ടില്ല; ഈ ചാനൽ പരിപാടിയിൽ ഞാൻ പറഞ്ഞതൊക്കെ ഈ രീതിയിലെ കാണാവൂ എന്ന് മോഹനൻ വൈദ്യർ; ട്വന്റിഫോർ ന്യൂസിലെ ജനകീയകോടതി പരിപാടിയിൽ ഉത്തരം മുട്ടിയപ്പോൾ പുതിയ അടവുമായി വിവാദ ചികിൽസകൻ
അടിച്ചു പൂസായി കാൽ നിലത്തുറയ്ക്കാത്ത നിലയിൽ കാറിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയത് മൂന്നാറിനെ വിറപ്പിച്ച ഐഎഎസുകാരൻ; ഒപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നത് പെൺ സുഹൃത്തും; വണ്ടിയോടിച്ചത് താനല്ല കൂട്ടുകാരിയാണെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും സ്ത്രീയുടെ മെഡിക്കൽ എടുക്കാൻ പോലും മടിച്ച് പൊലീസ്; ശ്രീറാം വെങ്കിട്ടരാമന്റെ കാറിടിച്ചു കൊന്നത് തലസ്ഥാനത്തെ സൗമ്യനായ പത്രക്കാരനെ; സിറാജിലെ ബഷീറിന്റെ ജീവനെടുത്തത് അമിത വേഗതയിലെ അലക്ഷ്യമായ ഡ്രൈവിങ്; മ്യൂസിയത്തെ ആക്‌സിഡന്റിൽ ഇനി നിർണ്ണായകം സിസിടിവി
റിട്ട.ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ കൈയിലെ രേഖ പുറത്ത്; ഓർത്തഡോക്‌സ്-യാക്കോബായ സഭാതർക്കത്തിൽ വൻവഴിത്തിരിവ്; 1934ലെ ഭരണഘടനയുടെ കയ്യെഴുത്ത് പ്രതി കോടതിയിലും മന്ത്രിസഭാ ഉപസമിതിയിലും സമർപ്പിച്ച് യാക്കോബായ സഭ; അവകാശവാദം ഭരണഘടനയുടെ യഥാർഥ കോപ്പിയെന്ന്; ഭരണഘടന അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസിന്റെ യഥാർത്ഥ അധികാരങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നതെന്ന് യാക്കോബായ സഭ; ഓർത്തഡോക്‌സ് സഭ അസൽ ഹാജരാക്കാതെ ഏകപക്ഷീയമായി ഭരണഘടന ഭേദഗതി ചെയ്‌തെന്ന വാദത്തിന് ഇനി ചൂടുകൂടും
ശ്രീറാം വെങ്കിട്ടരാമന്റെ അപകടത്തിൽ ഹണി ട്രാപ്പ് മണക്കുന്നു; വഫയുടെ ഉന്നത ബന്ധങ്ങളും മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നിലപാടും വ്യക്തമാക്കുന്നത് ചതിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് തന്നെ; വാഹനം ഓടിച്ചത് ശ്രീറാം തന്നെയോ എന്ന വിഷയം വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു; ശ്രീറാമിന്റെ പാർട്ടിയിൽ വഫയും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് സംശയിച്ച് പൊലീസ്; മെറിൻ ജോസഫിന്റെ ദുരൂഹമായ ഇടപെടലും ചർച്ചയാകുന്നു; മാധ്യമ പ്രവർത്തകൻ ബഷീറിന്റെ അപകട മരണത്തിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണം അജ്ഞാതമോ?
കവടിയാറിൽ ശ്രീറാമും വഫയും നിൽക്കുന്നത് കണ്ട് ബഷീർ ഫോട്ടോ എടുത്തു? വൈരാഗ്യം തീർക്കാൻ പിന്തുടർന്ന് കാറിടിച്ചു കൊലപ്പെടുത്തിയതോ? മരിച്ച മാധ്യമ പ്രവർത്തകന്റെ മൊബൈൽ അപ്രത്യക്ഷമായതും ദുരൂഹം; ഒന്നര കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തെ ക്യാമറകളെല്ലാം ഒരേസമയം കണ്ണടച്ചതും സംശയകരം; ശ്രീറാമിനെ കുടിപ്പിച്ച് ബോധം കെടുത്തിയത് ജില്ലാ കളക്ടറോ? മദ്യപരിശോധന താമസിപ്പിച്ചതും ജില്ലാ മജിസ്‌ട്രേട്ടെന്ന് ആരോപണം; മെറിൻ ജോസഫിന് പിന്നാലെ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഐഎഎസും സംശയ നിഴലിൽ; പകച്ച് പൊലീസും
കെട്ടിടത്തിനകത്ത് എന്തായിരുന്നു പണി? മഴയും തണുപ്പും ആസ്വദിക്കാനെത്തിയതാണോ? ഞങ്ങളോടും സഹകരിച്ചിട്ട് പോയാൽ മതി; കയർത്തതോടെ കൈയേറ്റം; സിഫ്റ്റ് കാറിൽ നേതാക്കളെത്തിയത് കോളേജ് കെട്ടിടത്തിന് പുറത്തെ ഒഴിഞ്ഞ കോണിൽ മദ്യപിച്ച് ആർത്തുലസിക്കാൻ; മഴപ്പേടിയിൽ ഫയലുകൾ ഭദ്രമാക്കാൻ ഭർത്താവിനൊപ്പം എത്തിയ ജീവനക്കാരിക്ക് നേരെ സഖാക്കൾ നടത്തിയത് സദാചാരത്തിന്റെ വികൃത മുഖം; പൊലീസ് ശ്രമം സിപിഎമ്മുകാരെ രക്ഷിക്കാനും; പരുമലയിൽ ഹരികുമാറും അനൂപും വില്ലന്മാരാകുമ്പോൾ
വേദനകൾ ഇല്ലാത്ത ലോകത്തേക്ക് പറന്നകന്ന്‌ അനിതാ തച്ചങ്കരി; ഡിജിപി ടോമിൻ ജെ തച്ചങ്കരിയുടെ ഭാര്യ മരണത്തിന് കീഴടങ്ങിയത് പുലർച്ചെ മൂന്ന് മണിക്ക് കൊച്ചിയിലെ സ്വവസതിയിൽ; സംരംഭക എന്ന് പേരെടുത്ത അനിത മടങ്ങുന്നത് രണ്ടു പെൺമക്കളെയും കെട്ടിച്ചയച്ച സന്തോഷം ബാക്കിയാക്കി; ആദരാഞ്ജലികളുമായി കേരളം തമ്മനത്തെ വീട്ടിലേക്ക്
ഭാവി വധുവിനോടു പഴയകാമുകിയെ കണ്ടത് ഒരു വർഷം മുമ്പെന്ന് പറഞ്ഞ കള്ളം വിനയായി; ഒളിച്ചോട്ടകഥ പൊളിച്ചതുകൊച്ചിയിലെ കുടുസു വാടക മുറിയിൽ കണ്ട ബാങ്ക് പാസ്ബുക്കും ഐ ഡി കാർഡും; നല്ലപിള്ള ചമയാൻ ശ്രമിച്ച സൈനികൻ തരികിടയെന്ന് ഉറപ്പിച്ചത് ധനുവച്ചപുരത്ത് ആരെയും ഡ്രോപ്പ് ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന സിസി ടി വി ദൃശ്യങ്ങൾ; രാഖിയുടെ കൊലപാതകിയെ കണ്ടെത്തിയത് പൂവാർ എസ്‌ഐയുടെ ഡിറ്റക്ടീവ് മനസ്: ഡിജിപി പോലും കൈയടിച്ച സബ് ഇൻസ്‌പെക്ടർ സജീവ് നെല്ലിക്കാടിന്റെ കഥ